Tấn Mạt Trường Kiếm [C]

Mùng năm tháng Hai, nhóm lưu dân Tịnh Châu đầu tiên rời Thiệu Viên, Phan Viên, hướng đến Nghi Dương.

Họ mất khoảng ba ngày để đến Vân Trung Ốc, sau đó chịu quân quản, lần lượt bắt đầu công việc gieo hạt mùa xuân.

Thiệu Huân không đi cùng họ, mà cưỡi ngựa nhanh chóng trở lại Vân Trung Ốc trước.

Mấy ngày không đến, dưới sườn núi phía nam đài địa đã dựng một hàng rào gỗ.

Tràng Chủ Kim Tam đeo đao cầm cung, uy phong lẫm liệt, chỉ trỏ phân phó.

Thiếu niên mười mấy tuổi đã khá có khí thế, đám lính khổ sai Lạc Dương, lớn hơn hắn ít nhất mười tuổi, đều cung kính. Chẳng bao lâu, hắn sai phái vài người, mang cờ nhỏ, ẩn vào rừng cây bên cạnh.

Đây là bố trí ám tiêu và du động tiêu, dùng cờ nhỏ định kỳ liên lạc. Nếu mất liên lạc, lính Ngân Thương Quân lập tức tập hợp, chuẩn bị chiến đấu.

Nếu giặc đến đông, cả trại đánh chuông.

Nam đinh trong trang khách lập tức huy động, lên đầu thành chiến đấu.

Phụ nữ khỏe mạnh làm phụ binh, vận chuyển thương binh và các khí cụ thủ thành.

Trẻ nhỏ cũng không nhàn rỗi, làm những việc trong khả năng như đưa nước, đưa cơm, chăm sóc thương binh, vận chuyển tên, thuốc.

Tóm lại, toàn dân ra trận, không ai được rảnh.

Thiệu Huân xuống ngựa từ xa, lặng lẽ đi dọc Thung Nước, âm thầm quan sát.

Hai bờ nhánh sông Lạc Thủy này vẫn có ruộng đất bằng phẳng, giờ đã có người canh tác mùa xuân. Họ là gia quyến của đám giặc cỏ, khổ sở mà tê dại cày cấy, sống cơ học.

Giặc cỏ chẳng dễ dàng gì. Trong thời thế này, chúng chỉ cướp được dân chúng hoặc thương đội nhỏ, thu hoạch có hạn, cuối cùng vẫn phải dựa vào trồng trọt nuôi thân.

“Thiệu Sư.” Kim Tam nhanh chóng nhận tin, chạy vội đến, theo sau là hai trung niên thành thật—đều là giả, giặc cỏ làm sao thành thật được.

“Đây là ai?” Thiệu Huân chỉ hai người phía sau hắn.

“Lý Ngư, Khâu Đại, ta bổ nhiệm làm Lý Hiền, mỗi người quản năm mươi hộ.” Kim Tam đáp.

Ấp, lý là tổ chức cơ sở, được đưa nguyên vào Ốc Bảo.
Website TruyenLau.com
Người thời bấy giờ đều làm vậy. Ngu Cổn ở Ngu Sơn Ốc từng “ấp cử kỳ trường”, “lý cử kỳ hiền”, chia dân Ốc Bảo thành các đơn vị quản lý, nên “hiệu lệnh bất nhị, thượng hạ hữu lễ, thiếu trưởng hữu nghi”.

“Đã từng trồng trọt chưa?” Thiệu Huân nhìn hai Lý Hiền, hỏi.

“Đã trồng.”

Thiệu Huân gật đầu, dẫn họ đi dọc Thung Nước.

“Những kênh nước này do các ngươi đào phải không?” Hắn chỉ những con kênh tưới tiêu ngoằn ngoèo, xiêu vẹo, hỏi. Nguồn copy từ TruyenLau.com

“Đúng vậy.”

“Trồng là kê?”

“Chính xác.” TruyenLau

“Đã trồng lúa mì chưa?”

“Chỉ trồng hai lần.”

“Gieo xuân hay gieo thu?”

“Một lần xuân, một lần thu.”

“Sao không trồng nữa?”

“Không đủ kênh nước.”

Thiệu Huân hiểu ra.

Kỳ thực là không đủ lương thực để kéo dài kênh tưới tiêu hiện có, nói trắng ra là nghèo, không thể đầu tư lớn một lần để làm hạ tầng, dù tương lai có lợi ích cao hơn.

“Gieo thu xong, năm sau tháng Năm thu lúa mì, thu xong các ngươi trồng gì?” Thiệu Huân lại hỏi.

“Trồng ít tạp lương, đủ loại, trước khi tuyết rơi thì thu.”

“Vậy một năm sống thoải mái hơn nhiều nhỉ?”

“Đúng vậy.”

Thiệu Huân nhìn Thung Nước uốn lượn về bắc, trong lòng đã quyết.

Nếu hiện tại diện tích trồng lúa mì chỉ là một phần mười, đến Nam Bắc triều dần thành hai ba phần, thời Đường thành bốn năm phần, cuối Đường Ngũ Đại Thập Quốc đã là bảy tám phần.

Dân chúng sao lại cuồng nhiệt trồng lúa mì?

Một là vì lúc này lúa mì cho sản lượng cao hơn kê, nhưng đó chỉ là một lý do.

Quan trọng hơn, có thể thu thêm một vụ lương.

Thời Tùy Đường, chế độ hai năm ba vụ ở nông nghiệp cạn miền Bắc đã khá thành thục, truyền thống này tiến hóa từ Nam Bắc triều.

Truyền thống Ngụy Tấn là một năm một vụ, hai năm chỉ thu hai vụ kê.

Hai năm ba vụ thời Tùy Đường: năm đầu gieo xuân trồng kê, thu hoạch mùa thu rồi trồng lúa mì, năm sau tháng Năm thu lúa mì, thu xong trồng một vụ tạp lương (chủ yếu là đậu), trước tuyết thu hoạch. Hai năm thu một vụ kê, một vụ lúa mì, một vụ tạp lương, tỷ lệ sử dụng đất tăng mạnh, sản lượng cũng tăng lớn.

Mô hình trồng trọt này quá phổ biến, đến mức quan phủ đổi chế độ thu thuế, xuất hiện thuế mùa hạ, thuế mùa thu, một năm hai thuế.

Thuế hạ thu lụa, bông, lúa mì và tiền mặt (một hộ 250 văn), thuế thu lấy gạo, kê, đậu và cỏ khô (thường là 10 bó).

Từ đối tượng thu thuế có thể thấy mô hình sản xuất nông nghiệp.

Khi diện tích lúa mì tăng, kỹ thuật trồng, chế biến, nấu nướng liên quan sẽ dần xuất hiện, không cần lo lắng.

Hiện tại, trong trang viên quý tộc, thực phẩm từ lúa mì rất nhiều. Kim Cốc Viên còn có hơn ba mươi khu cối nước, mỗi khu có đường riêng để vận chuyển lương thực, kỹ thuật chế biến rõ ràng, chỉ là không truyền ra ngoài.

Đây cũng là lý do quan trọng Thiệu Huân muốn lấy Kim Cốc Viên: kênh tưới tiêu, thiết bị chế biến đều sẵn có, chỉ thiếu người. Loạn binh không hứng thú với những thứ này, chúng chỉ muốn tài vật trong trang.

Màn thầu nở hoa không thể mãi chỉ tồn tại trong trang viên sĩ tộc.

“Gieo xuân nhanh lên, đừng trì hoãn, cố gắng trồng nhiều, cứ trồng kê.” Thiệu Huân cúi xuống, nắm một nắm đất, xem kỹ rồi nói: “Gieo xuân xong, bắt đầu đào mương, sàng đất.”

“Nặc.” Kim Tam, Lý Ngư, Khâu Đại cùng đáp.

Bờ sông còn để một số gia súc.

Trong đó, năm con ngựa, mười ba con trâu, vài chục con dê ở bờ trái sông, thong dong ăn cỏ, hẳn là gia súc vốn có của trại giặc.

Bờ phải sông có hơn hai mươi ngựa la, bảy tám con trâu, là gia súc của Ngân Thương Quân, do vài lính trông coi. Ngoài thả gia súc, họ còn thu nhặt củi khô, rất chăm chỉ.

“Phân gia súc xử lý thế nào?” Thiệu Huân đột nhiên hỏi.

“Nhặt về chất ở góc.”

“Đi, xem thử.”

Lý Ngư, Khâu Đại hơi ngạc nhiên, nhưng không dám chậm trễ, dẫn đường phía trước.

Quan lớn triều đình mà chủ động xem phân, chẳng biết nói gì.

Thiệu Huân mỉm cười, sao chứ, ta thích thế đấy.

Vợ Vương Diễn là Quách thị còn sai tỳ nữ ra đường xem có phân không, thấy thì nhặt về ngay.

Đó mới gọi là giữ nhà có phép, kinh doanh có đạo.

Chuồng trâu, chuồng ngựa, chuồng dê nằm trong trại. Điều này dễ hiểu, gia súc là tài sản lớn, chết một con đã xót, huống chi bị cướp.

Lại gần chuồng trâu, Thiệu Huân từ xa đã ngửi thấy mùi.

Hắn không nhíu mày, cẩn thận xem đống phân trâu.

Nhìn qua, đống phân chất đã lâu, ngoài còn bình thường, trong e đã “chín”.

Người thời bấy giờ nhặt phân về, thường chất ở góc, qua một thời gian mới dọn.

Thiệu Huân không biết cách này tốt hay không, cảm thấy không ổn lắm.

Hắn vào chuồng trâu, mùi bên trong càng nồng, như chưa từng dọn dẹp.

Hắn cuối cùng không chịu nổi, nhíu mày hỏi: “Sao không quét chuồng trâu?”

“Phân đều xúc hết rồi…” Lý Ngư thấy Thiệu Huân nhíu mày, hơi sợ.

“Thế này…” Thiệu Huân trầm ngâm, nói: “Ta nói vài việc, ghi thành văn, sau này định thành quy chế.”

Lời này nói với Kim Tam, vì hắn biết chữ, biết viết.

“Nặc.” Kim Tam lập tức sai người mang án kỷ, mộc độc, bút mực.

“Thứ nhất, phân trong một năm không được dùng.”

“Thứ hai, khi nạo vét sông, kênh, trộn bùn đào được với phân.”

“Thứ ba, chuồng trại định kỳ quét dọn, nửa tháng rắc một lớp đất, dọn một lần, rồi rải lên đống phân.”

“Thiệu Sư, vì sao vậy?” Kim Tam vừa viết, vừa hỏi.

Thiệu Huân cũng không hiểu rõ, chỉ nói: “Phân trộn đất bền lâu hơn.”

“Ồ.” Kim Tam đáp.

“Còn nữa, sau này ta sẽ nuôi ngựa, chuồng ngựa thế này thì không được.” Thiệu Huân bổ sung.

Nuôi ngựa có hai cách: một là thả trên đồng cỏ; hai là chuồng ngựa, tức “biền tử vu tào lịch chi gian” trong câu nói.

Nói trắng ra là nuôi nhốt, định kỳ thả ra vận động, tốt cho sức khỏe ngựa.

Cách nuôi này rất phổ biến ở nơi thiếu đồng cỏ lớn, là giải pháp bất đắc dĩ.

Hậu thế Nam Chiếu quốc làm vậy.

Ngựa ở Điền Trì, Vĩnh Xương được thả tự do, không nuôi chuồng.

Chọn vài trăm ngựa con Vượt Đạm (Đằng Xung) đưa đến Đại Lý, ba năm cho ăn nước cháo gạo, bốn năm năm lớn dần, sáu bảy năm thành thục. Ngựa nuôi thế này đuôi cao, đặc biệt giỏi phi nước đại.

Ngựa chuồng được quản lý tinh tế, cho ăn ngũ cốc, chất lượng ngựa cao.

Khi xung trận, có thể đánh tan ngựa thả.

Chi phí cũng rất cao, một con ngựa ăn gấp ba người, Thiệu Huân tạm thời chưa xa xỉ thế.

Nhưng nuôi ngựa là cần thiết.

Dù không lập đội kỵ binh, ngựa còn dùng vào nhiều việc.

Một trinh sát cần mang vài con ngựa ra ngoài.

Khi dựng trại ban đêm, ám phố thả xa cần vài con ngựa, để khi thấy địch đêm tập, kịp về trại—đổi ngựa cưỡi, giữ sức ngựa phi nhanh, truyền tin.

Sứ giả chiến trường cần ngựa.

Du kỵ quấy nhiễu địch cần ngựa.

Đội vận tải cần ngựa kéo hoặc gia súc khác.

Sĩ quan trung cao cấp cần vài con ngựa. Một là để chiến đấu, khi ngựa mệt thì nhảy sang ngựa khác tiếp tục chém giết, hai là để chạy trốn, đổi ngựa giữ tốc độ cao.

Thân binh của sĩ quan cao cấp cũng cần ngựa, không chỉ một con.

Quân thuần bộ binh cũng trang bị nhiều ngựa.

“Thứ tư, xây chuồng gia súc gần ruộng, tiện lợi. Nếu giặc đến, mới chuyển đi.”

Thiệu Huân nói một hơi mấy điều, xem như dốc hết vốn liếng ít ỏi trong bụng.

Kim Tam ghi xong, đưa Thiệu Huân xem lại, xác nhận không sai, cẩn thận cất.

“Các ngươi nếu có ý hay, cũng có thể đề xuất, xác minh hữu hiệu thì phát thưởng.” Thiệu Huân nói thêm.

Ghi thành văn, thậm chí có thể tập hợp thành sách, sao chép truyền bá trong các Ốc Bảo, trang viên dưới danh nghĩa hắn, chủ yếu cho Tráng Chủ, Điển Kế tham gia quản lý thực tế.

Nếu Ốc Bảo, trang viên khác có kỹ thuật nông nghiệp độc đáo, cũng có thể trao đổi.

Hắn không bao giờ coi thường trang viên của thế gia đại tộc.

Họ quản lý nhiều năm, có khi qua vài đời, trong thực tiễn nông nghiệp lâu dài, không thể không tổng kết kinh nghiệm, chỉ là họ giữ kín, không truyền ra ngoài.

Giống như các gia tộc võ tướng.

Kiến thức hành quân đánh trận chỉ lưu truyền trong nội bộ, thậm chí có binh thư tự biên, bí mật không tiết lộ.

Cái gọi là nội tình thế gia đại tộc nằm ở đó.

Nếu họ chịu chia sẻ, ắt đẩy nhanh tốc độ truyền bá tri thức, chỉ là chẳng ai muốn làm.

Màn thầu nở hoa đến bao giờ mới phổ biến trong dân gian?

Thiệu Huân không xuất thân thế gia đại tộc, nhưng nội tình của hắn đến từ hậu thế, cực kỳ sâu dày. Ở một số lĩnh vực, một mình hắn đủ sánh với tri thức tích lũy vài đời của trang viên vạn người thế gia.

Ốc Bảo của hắn sẽ không thua kẻ khác, thậm chí còn kinh doanh tốt hơn.

Đó mới là chỗ dựa của hắn.