Pháp Lan Tây Chi Hồ

Chương 183: Chiến tranh Vì người Pháp không có thành ý hòa bình, nên đàm phán đương nhiên đổ vỡ. Đương nhiên, người Anh cũng chẳng có vẻ gì là thành ý cho lắm, xét theo chính sách cân bằng lục địa mà Anh luôn kiên định, Anh tuyệt đối không thể dung thứ cho sự xuất hiện của một chúa tể trên lục địa châu Âu. Bởi vì Anh, một quốc đảo xa xôi, dù thế nào cũng không thể chống lại cả châu Âu, bất kỳ quốc gia nào thống nhất toàn bộ châu Âu đều sẽ khiến Anh tự nhiên bị gạt ra rìa. Do đó, ngay cả khi người Anh và người Pháp hòa bình, thì hòa bình này cùng lắm cũng chỉ là một cuộc đình chiến mà thôi. Vì hòa bình đã không còn hy vọng, vậy thì chỉ có thể tìm cách mở rộng chiến tranh. Thế là người Anh lại tìm đến người Phổ. Lần này người Anh đã chi ra một khoản tiền lớn, người Anh hứa với người Phổ rằng, chỉ cần người Phổ đồng ý tham gia liên minh chống Pháp mới, người Anh có thể cung cấp cho họ một khoản viện trợ tài chính lớn; và Anh sẽ tổ chức ít nhất tám vạn quân bộ binh để cùng chiến đấu với người Phổ. Người Phổ cũng không muốn thấy Pháp quá mạnh. Thực tế, không có quốc gia nào ở châu Âu không mong muốn các quốc gia khác ngoài mình đều là gà mờ. Thực ra, sở dĩ Phổ trước đây yêu chuộng hòa bình, không phải vì thực sự có tình yêu nào đó với hòa bình, mà chỉ vì khá sợ quân Pháp. Nhưng giờ đây thấy người Anh đã bỏ ra một khoản tiền lớn như vậy, cũng không kìm được mà dao động. Thế là người Phổ liền đề nghị, thứ nhất, tiền phải đến tay trước. Hay nói cách khác, trước khi tiền chưa đến tay, đừng mong Phổ ra tay. Thứ hai, người cũng phải đến trước. Người Anh thấy có cửa, lập tức bắt đầu đẩy nhanh đàm phán với người Phổ. Ngay khi cuộc đàm phán giữa hai nước đạt được tiến triển quan trọng, một biến cố mới lại xảy ra – không biết từ đâu mà lộ bí mật, Hoàng đế không thần thánh, không La Mã, cũng chẳng phải Đế quốc không hiểu sao lại biết chuyện người Anh đã cho người Phổ rất nhiều tiền, thế là Hoàng đế không chịu nữa: "Mọi người đều đổ sức ra đánh nhau với người Pháp, tại sao hắn có thể lấy tiền, tôi thì không? Không được, chúng tôi cũng thiếu tiền! Chúng tôi còn thiếu tiền hơn cả người Phổ! Tôi cũng muốn tiền!" Thế là người Anh đành phải đi an ủi Hoàng đế, đương nhiên, lại tốn thêm một ít tiền nữa. Cứ như vậy, sau khi tiêu tốn không ít tiền, liên minh mới cuối cùng cũng được thành lập, và một cuộc chiến tranh mới cũng theo đó bùng nổ. Tháng 11 năm 1797, Áo và Phổ cùng gửi công hàm cho Pháp, yêu cầu quân đội Pháp rút khỏi Ý và Hanover trong thời hạn quy định. Yêu cầu này lập tức bị Pháp từ chối, thế là một vòng chiến tranh mới bùng nổ. Chiến tranh vừa bắt đầu, Liên minh chống Pháp đã tấn công Pháp từ hai hướng. Ở phía Bắc, quân Anh và quân Phổ liên minh tấn công Hanover và vùng Rhine do Pháp kiểm soát; còn ở phía Nam, quân Áo và quân Nga mới tham gia chiến tranh cũng tấn công Ý. Các trận chiến ở phía Bắc nổ ra trước tiên, lần này quân Pháp gặp phải đối thủ mạnh. Quân Anh và quân Phổ đều đã nâng cấp vũ khí trang bị của họ. Trong cuộc chiến trước, súng trường rãnh xoắn đã gây ra tổn thất lớn cho họ, giờ đây đã trở thành trang bị phổ biến trong hai quân đội này. Đặc biệt là quân Anh, gần như đã loại bỏ hoàn toàn súng trường nòng trơn. Ngược lại, trang bị của quân đoàn miền Bắc của Pháp lại ở thế yếu. Trong hành động trấn áp cuộc nổi loạn của hoàng gia, quân đội lần đầu tiên can thiệp vào chính trị, và thể hiện sức mạnh quyết định. Hành động này đã dẫn đến một hệ quả, đó là những người trong giới chính trị một mặt ra sức nịnh bợ các tướng lĩnh quân đội, một mặt lại cố gắng phân hóa họ. Vì vậy, họ không chỉ khôi phục chế độ đại diện quân sự trong các nhà máy, mà thậm chí còn khôi phục một chế độ cổ xưa hơn – chế độ tướng lĩnh chịu trách nhiệm mua sắm quân nhu. Tức là, hiện nay ở Pháp, Bộ Chiến tranh chỉ có thể xác định một số tiêu chuẩn và quy định về vũ khí, còn quyền mua sắm cụ thể thì vượt qua Bộ Chiến tranh, trực tiếp giao cho chỉ huy quân đoàn. Mục đích của việc này rất rõ ràng, đó là để hối lộ các tướng lĩnh trực tiếp chỉ huy quân đội, nịnh bợ họ, lôi kéo họ. Thế là ở Pháp, dần dần hình thành hai phe quân phiệt lớn, đó là phe Joubert-Moreau ở phía Bắc, và phe Napoleon ở phía Nam. Hai phe quân phiệt lớn này cũng có các nhà cung cấp vũ khí khác nhau. Phía sau Napoleon thì khỏi phải nói, đương nhiên là "tổ hợp công nghiệp quân sự" đó, còn một số doanh nghiệp công nghiệp quân sự khác không bị kéo vào "tổ hợp công nghiệp quân sự" thì lần lượt chuyển sang phía Joubert. Ngân sách mà chính phủ Pháp cấp cho hai quân đội thực ra không quá đủ, nhưng cũng tạm đủ dùng. Chỉ là khi mua sắm vũ khí, tình hình của quân đoàn miền Bắc và quân đoàn Ý lại rất khác nhau. Ở Quân đoàn Ý, Joseph không cần phải lại quả cho Napoleon, cũng không phải lo lắng Napoleon sẽ đặt hàng cho các nhà cung cấp vũ khí khác đã lại quả. Dù sao thì "tổ hợp công nghiệp quân sự" là của gia đình Bonaparte, Napoleon cũng có phần. Khoản phí mua sắm này thực ra chỉ là từ tay trái sang tay phải mà thôi. Nhưng quân đoàn miền Bắc thì khác. Những kẻ đấu thầu ở chỗ Joubert, muốn trúng thầu, đương nhiên phải lại quả nhiều hơn cho Joubert và đồng bọn, khoản lại quả càng nhiều, chi phí đương nhiên càng tăng, chi phí tăng lên, đơn giá vũ khí đương nhiên cũng tăng lên, mà tổng ngân sách không tăng, thì số lượng vũ khí trang bị đương nhiên sẽ giảm. Vì vậy, cho đến nay, trong quân đoàn miền Bắc, súng trường Minié vẫn chỉ được trang bị cho lính bộ binh nhẹ, lính bộ binh xếp hàng vẫn được trang bị súng trường kiểu cũ. Còn về pháo, quân đoàn miền Bắc vốn là tinh nhuệ của quân Pháp, số lượng pháo được trang bị cũng là nhiều nhất. Nhưng cũng chưa từng được nâng cấp, nhiều khẩu pháo đã trở nên khó sử dụng vì cũ kỹ. Vì vậy, trong các trận chiến ban đầu, quân đoàn miền Bắc thể hiện không tốt lắm. Ban đầu Joubert còn hy vọng có thể dựa vào ưu thế của lính bộ binh nhẹ để áp đảo đối thủ. Nhưng lính bộ binh nhẹ của ông ta đã gặp phải thử thách từ lính bộ binh nhẹ của đối thủ cũng được trang bị súng trường rãnh xoắn, và một lượng lớn kỵ binh nhẹ được trang bị súng lục ổ quay. Đặc biệt là những kỵ binh nhẹ được trang bị súng lục ổ quay, đã gây ra mối đe dọa lớn cho lính bộ binh nhẹ. Lính bộ binh nhẹ trên chiến trường dựa vào lợi thế tầm bắn, có thể bắn một hoặc hai phát đạn vào những kỵ binh nhẹ đó trước khi chúng xông lên. Nhưng vì kỵ binh tốc độ nhanh, một hai phát đạn này rất khó trúng mục tiêu hiệu quả. Và một khi những kỵ binh đó đến gần, súng lục ổ quay trong tay chúng đối đầu với lưỡi lê trong tay người Pháp, thì ưu thế rõ ràng là quá lớn. Nếu Joubert cũng có đủ kỵ binh nhẹ được trang bị súng lục ổ quay, thì đương nhiên ông ta có thể dùng kỵ binh súng lục để đối đầu với kỵ binh súng lục. Nhưng giá thành của súng lục ổ quay thậm chí còn cao hơn súng trường rãnh xoắn, vì vậy, nhiều kỵ binh nhẹ dưới quyền Joubert chủ yếu vẫn phải chiến đấu bằng mã đao. Vì vậy, ngay khi hai bên giao chiến, quân Pháp đã ở thế yếu, đành phải chuyển sang phòng thủ, dựa vào công sự để chống lại cuộc tấn công của liên quân Anh-Phổ. Còn ở phía Nam, tình hình lại không hoàn toàn giống nhau. Bởi vì quân đội Nga hành động không đủ nhanh, và người Áo quyết tâm, chỉ cần người Nga chưa đến, thì kiên quyết không chủ động tấn công, nên phía đó tạm thời vẫn yên bình, chỉ khiến người Anh sốt ruột ngày nào cũng cử sứ giả đến thúc giục: "Đã nói là cùng nhau ra tay, sao các người không động thủ?" Hoàng đế nói: "Đã nói là người Nga cũng phải động thủ, đến giờ họ vẫn chưa đến." Người Nga thì nói: "Đại quân của chúng tôi đã trên đường rồi, các ngài đợi chút, sắp đến rồi!" Thực ra, theo kế hoạch thì người Nga lẽ ra đã đến từ lâu, nhưng kế hoạch không theo kịp thay đổi, trong nước Nga, Sa hoàng đã tự mình gây ra chuyện. Được biết, Nữ hoàng thực ra luôn không ưa Sa hoàng Paul I hiện tại, cho rằng ông ta hoàn toàn không thành đại sự, thậm chí Nữ hoàng hoàn toàn không muốn truyền ngôi cho ông ta, mà muốn bỏ qua ông ta, trực tiếp trao vương miện cho con trai ông ta, cháu trai của Nữ hoàng là Alexander (sau này là Alexander I, so với Paul I khi vài tháng tuổi bị ngã khỏi giường mà không ai phát hiện, phải ngủ dưới gầm giường đến sáng, thì Alexander lại được Nữ hoàng đích thân nuôi dưỡng từ nhỏ). Chỉ vì Nữ hoàng đột nhiên bị đột quỵ, và sau đó không tỉnh lại được, nên Paul I mới có thể theo thứ tự kế vị, lên ngôi. Và được biết, Sa hoàng này, việc đầu tiên sau khi đăng cơ là hỏi mẹ ông ta có để lại di chiếu không, nếu có thì có thể nhanh chóng hủy bỏ nó không. Có lẽ chính vì ông ta không phải là người kế vị được triều đình và dân chúng luôn ủng hộ, nên ông ta luôn muốn tạo ra điều gì đó để chứng tỏ năng lực của mình. Giống như nhiều Sa hoàng khác, ông ta cũng có kinh nghiệm du học ở châu Âu, trong thời gian đó, ông ta được đối xử rất tốt ở Phổ (rốt cuộc, nếu không có người cha có vấn đề về đầu óc của ông ta, Phổ đã không còn tồn tại rồi). Và giống như cha mình, ông ta tràn đầy tình yêu, thậm chí là sùng bái mọi thứ ở Phổ. Vì vậy, ngay khi lên nắm quyền, Sa hoàng này liền bắt đầu tiến hành cải cách lớn theo kiểu Phổ đối với quân đội. Không chỉ các quy định quân sự, phương pháp huấn luyện đều bắt chước Phổ, thậm chí ngay cả quân phục cũng phải thay đổi thành quân phục kiểu Phổ. Cách làm này đã vấp phải sự phản đối rộng rãi trong quân đội Nga. Rốt cuộc, không phải sĩ quan nào cũng có vấn đề về đầu óc như Sa hoàng của họ, hơn nữa họ đã trải qua thời kỳ huy hoàng của Nữ hoàng, nên càng không thể sùng bái cái gì đó như Phổ. Ví dụ, Nguyên soái lục quân Suvorov đã công khai tuyên bố: "Phổ có gì ghê gớm đâu, nếu không phải chúng ta, họ đã sụp đổ từ lâu rồi. Ngay cả bây giờ, nếu chúng ta khai chiến, tôi cũng có thể đánh bại họ, học theo họ? Điều này hoàn toàn là có vấn đề!" Paul I là một Hoàng đế khá dễ tự ái, đương nhiên ông ta coi đây là sự thiếu tôn trọng mình, thế là ông ta không nói hai lời, liền cách chức Suvorov. Nhưng không lâu sau khi cách chức, ông ta lại phát hiện, hình như mình đã đồng ý cử quân sang Pháp rồi, mà vì những cuộc cải cách quân sự lung tung trước đó dẫn đến sự thay đổi nhân sự ở tầng lớp chỉ huy quân đội, khiến nhiều việc không ai quản lý được, kết quả là việc chuẩn bị cử quân sang Pháp thực ra chưa được thực hiện tốt. Hơn nữa, trong tay ông ta, ngoài Suvorov, thực sự không có ứng cử viên nào có thể cạnh tranh vị trí Tổng tư lệnh với người Áo. Thế là Sa hoàng liền phục chức cho Suvorov, rồi để ông ta dẫn quân viễn chinh Nga đi viễn chinh Ý. Thời gian cứ thế trôi đi trong những lần thay đổi liên tục như vậy.