Pháp Lan Tây Chi Hồ

Chương 360: Chấn động Beethoven vừa từ Heiligenstadt trở về Vienna. Trong một thời gian trước đó, vấn đề thính giác của ông ngày càng trở nên nghiêm trọng, thậm chí đến mức dù người ta có hét lớn vào tai ông, ông cũng gần như không nghe thấy gì. Đối với một nhạc sĩ, không có điều gì đáng sợ hơn thế. Trong sự lo lắng, Beethoven lại bị tiêu chảy nặng, sau khi hỏi ý kiến bác sĩ, ông quyết định rời Vienna, đến Heiligenstadt ngoại ô để dưỡng bệnh. Tại Heiligenstadt, vấn đề tiêu chảy của Beethoven đã được giải quyết, nhưng vấn đề tai lại không hề thuyên giảm, thậm chí ngày càng nghiêm trọng. Cuối cùng, ông gần như bị điếc hoàn toàn. Điều này khiến Beethoven kiên cường vô cùng tuyệt vọng, có lúc ông đã muốn tự tử, thậm chí còn để lại một bức di chúc nổi tiếng cho em trai mình. Nhưng cuối cùng, Beethoven vẫn với lòng dũng cảm đủ để khiến toàn nhân loại tự hào, vượt qua tuyệt vọng, và trở lại trung tâm âm nhạc, thành Vienna. Ở Vienna, Beethoven tiếp tục duy trì thói quen đã hình thành ở Heiligenstadt, mỗi sáng sớm, rời khỏi nơi ở, cùng với học trò Karl Czerny, đi bộ đến công viên gần đó. Có lẽ vì tối qua đã thành công viết ra một đoạn giai điệu ưng ý, nên tâm trạng của Beethoven khá tốt. Ông bước đi mạnh mẽ, như một con quái vật khổng lồ trong truyền thuyết có thể chia đôi biển. Karl Czerny, một đứa trẻ đang lớn, chạy lon ton theo sau, vừa nhìn trước ngó sau, sợ thầy mình sẽ bị một chiếc xe ngựa bất ngờ xuất hiện tông chết – vì thầy Beethoven của cậu không nghe thấy tiếng vó ngựa và tiếng chuông. Beethoven vừa đi vừa ngâm nga đoạn giai điệu mà ông đã viết tối qua. Tuy nhiên, tai của Beethoven không nghe được tiếng mình ngân nga, nên giai điệu ông ngân nga thực ra hoàn toàn lạc điệu – giống như một số người sau này vừa đeo tai nghe nghe nhạc, vừa hát theo vậy – đến nỗi ngoài Czerny, người đi theo sau ông, sắp xếp lại bản ghi chép cho ông, thì không ai có thể nghe ra giai điệu đó ban đầu là gì. Vừa đến cổng công viên, một tiếng la lớn vang lên. Tiếng này to đến nỗi ngay cả Beethoven, người đã gần như điếc hoàn toàn, cũng nghe thấy. Beethoven vui mừng ngẩng đầu lên, nhìn về phía đó, đồng thời cất tiếng hỏi: "Karl, có chuyện gì vậy?" Cùng lúc cất tiếng, vẻ vui mừng trên mặt ông cũng biến mất – bởi vì ông không nghe thấy tiếng mình nói. Lúc này, một học sinh với vẻ mặt hưng phấn đang cầm một tờ báo vội vã đi về phía họ. Cậu học sinh lẩm bẩm không ngừng, thỉnh thoảng lại vung nắm đấm đang nắm chặt lên không trung hai cái. Czerny mơ hồ nghe được vài từ như: "cố gắng... cố lên... đi Paris... muôn năm!... Paris!" Czerny vội vàng chặn cậu học sinh lại, hỏi: "Thưa ông, có chuyện gì vậy? Chẳng lẽ có chiến tranh sao?" "Chiến tranh?" Cậu học sinh dừng lại, "Đúng vậy, là một cuộc chiến tranh, tiếng kèn hiệu cho một cuộc đại tiến quân vào những lĩnh vực chưa biết của thế giới đã vang lên rồi, tôi nóng lòng muốn tham gia vào cuộc thánh chiến vinh quang này!" "À, thưa ông, rốt cuộc là chiến tranh với ai vậy?" Czerny không hiểu. "Với những điều chưa biết, với tất cả những điều chưa biết! Cậu tự mua một tờ báo mà xem thì sẽ hiểu! Bây giờ tôi phải đến thư viện, à... tôi chưa bao giờ tràn đầy ý chí chiến đấu như hôm nay!" Cậu học sinh nói xong câu đó rồi chạy đi. "Báo chí? Đúng rồi, báo chí." Czerny nhìn xung quanh, thấy một người bán báo đang ôm một xấp báo mới in, từ phía đó đi tới, vừa chạy vừa rao: "Viện Hàn lâm Khoa học Pháp trao giải thưởng lớn một triệu franc, khen thưởng những học giả đã đạt được thành tựu vĩ đại trong việc khám phá thế giới chưa biết!" Một nhóm người lập tức vây quanh, Czerny lợi dụng thân hình nhỏ bé của mình, len lỏi qua đám đông. Một lát sau, cậu cầm một tờ báo chui ra, chạy đến trước mặt Beethoven đang mỉm cười nhìn cậu. "Karl, áo của con nhăn rồi." Beethoven nói bằng giọng nói lắp bắp. Beethoven không nghe thấy tiếng mình nói, nên khi ông nói, tông giọng và cao độ, độ dài âm thanh đều khó kiểm soát và điều chỉnh, người khác rất khó hiểu ông đang nói gì, điều này đương nhiên cũng khiến Beethoven trở nên cô lập hơn. May mắn thay, Czerny là một trong số ít người có thể hiểu được Beethoven đang nói gì. "Thưa thầy, thầy xem tờ báo này." Czerny đưa tờ báo trong tay cho Beethoven, "Con không tranh được tờ 'Khoa học và Sự thật', chỉ mua được tờ 'Thương nhân', nhưng tin tức đó vẫn có, mà lại còn ở trang nhất nữa chứ." Czerny biết, Beethoven không mấy thích những tờ báo nặng mùi thực dụng như "Thương nhân". Nhưng lúc đó, người quá đông, báo quá ít, tranh được một tờ như vậy cũng đã là tốt lắm rồi. Beethoven nhận tờ báo, một dòng chữ đập vào mắt ông: "Viện Hàn lâm Khoa học Pháp thành lập giải thưởng 'Prometheus', giải thưởng lên tới một triệu franc!" Con số "một triệu franc" được viết bằng chữ số Ả Rập, một loạt số không phía sau gần như làm mắt người hoa lên. Franc so với bảng Anh, giá trị thực tế thấp hơn khá nhiều, tính theo vàng, một franc có hàm lượng vàng khoảng 0.29 gram, còn một bảng Anh khoảng 7.32 gram vàng. Nhưng một triệu franc, đổi ra vàng, đó cũng là cả 290 kg vàng, lượng vàng lớn như vậy đủ để khiến phần lớn những người nhìn thấy tin tức này phát điên. Ngay cả Beethoven, người coi tiền bạc như rác rưởi, cũng không khỏi bị chấn động. "Người Pháp thực sự rất coi trọng khoa học." Beethoven cảm thán. "Không phải sao? Một triệu franc, thật không thể tưởng tượng nổi. Thầy có thấy vậy không?" Czerny cũng cảm thán. "Karl, có hối hận vì đã học nhạc không?" Beethoven thực ra không nghe thấy lời cảm thán của Czerny, nhưng việc người Pháp coi trọng khoa học thực sự rất hợp ý Beethoven, bởi vì theo Beethoven, khoa học cũng quan trọng tài năng và nỗ lực, chứ không phải xuất thân. Vì vậy, Beethoven khi hỏi câu hỏi này mang tính chất đùa cợt, trên mặt cũng đầy nụ cười. "Không đâu, con thấy số là nhức đầu rồi... Thầy ơi, con thấy chuyện này không phải việc chúng ta làm được, chúng ta cứ cố gắng viết xong khúc dạo đầu của Olympic đã." Tuy nhiên, ở Anh, khi Watt và cộng sự nhìn thấy tin tức này, họ không bình tĩnh như Beethoven. "Trời ơi, gã này hào phóng thế? Một phát là một triệu franc! Nhiều tiền thế, thật là, một phát thành triệu phú luôn. William, anh có động lòng không?" Watt hỏi trợ lý của mình, William Murdoch. Murdoch cười nói: "Chuyện này tôi nhớ vài tháng trước ông đã nhắc đến với tôi rồi. Tôi nhớ giải thưởng này dành cho khoa học cơ bản, chứ không phải kỹ thuật. Trừ y học ra, về cơ bản, bất kỳ thứ gì có thể cấp bằng sáng chế, thuộc loại kỹ thuật đều không nằm trong phạm vi giải thưởng. Ừm, ông Watt, tôi nghĩ, tuổi tôi đã không còn kịp để chuyển sang học y rồi. Ngay cả con trai tôi cũng không kịp. Giờ chỉ có thể trông cậy vào cháu nội tôi, người mà tôi còn chưa biết ở đâu." "Phải nói lúc đó Viện trưởng Bonaparte quả thực đã nói với tôi chuyện này, ông ấy nói rằng nghiên cứu khoa học cơ bản, về độ khó không hề kém cạnh kỹ thuật – ừm, tôi nghĩ thực ra còn hơn cả kỹ thuật, ít nhất là những thứ toán học chết tiệt đó, tôi đã không hiểu không ít rồi – nhưng nghiên cứu khoa học cơ bản lại không giống nghiên cứu kỹ thuật, không thể mang lại bằng sáng chế cho mình, anh không thể phát minh ra một cách giải phương trình, rồi yêu cầu mỗi người dùng cách đó để giải phương trình đều phải trả tiền bản quyền cho anh chứ? Vì vậy, ông ấy đề nghị thành lập một giải thưởng như vậy, để khuyến khích những người cống hiến cho nghiên cứu khoa học cơ bản, cũng để họ có thể nhận được một khoản bồi thường về tài sản nhất định. Dù sao, những người có thể đạt được thành tựu vĩ đại trong khoa học cơ bản đều là những người rất thông minh, nếu họ dùng sự thông minh của mình để làm việc khác, phần lớn sẽ kiếm được nhiều tiền hơn. Đối với đề nghị này của ông ấy, lúc đó tôi rất đồng tình, điều duy nhất tôi không ngờ là người Pháp lại hào phóng đến vậy. Lúc đầu tôi nghĩ, có được một vạn franc tiền thưởng đã là rất hậu hĩnh rồi. Ừm, đúng rồi, lúc đó ông ấy còn mời tôi làm thành viên hội đồng giám khảo. Với tư cách là thành viên hội đồng giám khảo, tôi có quyền đề cử một ứng cử viên, và bỏ phiếu trong quá trình bình chọn." "Vậy thưa ông, ông định đề cử ai?" Mặc dù biết chuyện này chắc chắn không liên quan đến mình, nhưng sự tò mò về việc ai sẽ trở thành người may mắn có cơ hội giành giải thưởng lớn một triệu franc vẫn đầy ắp. Vâng, chỉ cần có thể lọt vào vòng ứng cử viên này, đã là người may mắn, bởi vì ngay cả khi không thể giành được giải thưởng cuối cùng, việc được lọt vào vòng này, bản thân nó, sẽ mang lại cho anh ta danh tiếng lớn. "À, vấn đề này à, năm nay sẽ trao giải về toán học và y học. Trong hai giải này, thành thật mà nói, y học không có chút hồi hộp nào, chắc chắn là người Ireland tên Carroll đó. Ừm, ở Anh, chắc chắn có không ít người không muốn thấy ông ta đoạt giải, vì thái độ chính trị của ông ta... Nhưng, xét đến nghiên cứu về vi khuẩn của ông ta, có ý nghĩa vĩ đại mang tính thời đại trong y học. Tôi nghĩ, giải thưởng này chắc chắn không có tranh cãi gì rồi." "Vậy còn toán học thì sao?" Murdoch hỏi. "Toán học à, cạnh tranh rất khốc liệt. Tôi định ủng hộ ông Gauss, trợ lý của Viện trưởng Bonaparte. Mặc dù ông Laplace và ông Fourier cũng có tiếng nói rất cao. Nhưng tôi nghĩ, tôi vẫn muốn ủng hộ ông Gauss hơn một chút. Mặc dù ông ấy chắc không cần tôi đề cử. Rất tiếc, trong hai hạng mục năm nay, người Anh chúng ta cơ bản chỉ có thể xem kịch. Tôi rất muốn đề cử một nhà khoa học Anh, nhưng trong hai lĩnh vực toán học và y học, rõ ràng chúng ta đang tụt hậu so với lục địa châu Âu. Ừm, có lẽ năm nay tại cuộc họp của Viện Hàn lâm Hoàng gia, tôi nên nêu vấn đề này."