Pháp Lan Tây Chi Hồ

Chương 74: Robespierre yêu hòa bình (1) Trong vài tháng tiếp theo, thành phố Paris dường như yên bình, mọi thứ đều đi vào quỹ đạo. Ngày 1 tháng 10, cuộc bầu cử Quốc hội khóa mới kết thúc, nhưng kết quả lại khiến Lafayette thất vọng. Câu lạc bộ Feuillants do ông lãnh đạo giành được 264 ghế, trong khi phe Jacobin của Robespierre cũng giành được 136 ghế. Khoảng một nửa số ghế còn lại, một phần nhỏ rơi vào tay phe bảo hoàng. Phần lớn hơn thì rơi vào tay những người không có xu hướng chính trị rõ ràng. Số ghế mà Lafayette kiểm soát không đạt được đa số, ông ta phải tìm mọi cách để duy trì ưu thế đối với liên minh không công khai giữa Jacobin và phe bảo hoàng (hai bên trong liên minh này sẽ không thừa nhận sự tồn tại của liên minh, họ sẽ dùng đủ mọi ngôn ngữ cay độc để tấn công đối phương, và trên thực tế, họ đều mong đối phương sớm chết đi. Ví dụ, nếu Robespierre đột nhiên chết vì bệnh như Mirabeau, những người phe bảo hoàng chắc chắn sẽ vui mừng đến mức nhảy múa trên mộ ông ta. Nhưng để chống lại kẻ thù chung, họ đã tiến hành hợp tác ngầm). Robespierre không được bầu vào Quốc hội khóa này. Bởi vì trước đó ông ta đã đề xuất rằng nghị sĩ không nên tái cử, mặc dù đề xuất này không được thông qua, nhưng Robespierre, với tư cách là người khởi xướng đề xuất, đã chủ động từ bỏ vòng bầu cử này. Vì vậy, có khá nhiều người khen ngợi phẩm cách cao quý của Robespierre. Tuy nhiên, cũng có một số người cho rằng Robespierre đã dùng điều này như một cách trao đổi, đổi lấy sự ủng hộ của phe bảo hoàng và một số phe trung lập nhỏ hơn đối với việc Pétion đảm nhiệm chức thị trưởng Paris. Và Robespierre, sau khi không còn giữ chức nghị sĩ, cũng không hề im lặng, ngược lại, không bị giới hạn bởi thân phận này, ông ta bắt đầu thường xuyên đăng các bài bình luận trên nhiều tờ báo khác nhau, theo một nghĩa nào đó, lại càng nâng cao danh tiếng của mình. Đương nhiên, những chuyện này tạm thời không liên quan gì đến anh em Joseph. Cuộc sống của hai anh em vẫn không có gì khác biệt so với trước. Nếu nhất định phải nói có gì khác biệt, thì đó là mức sống của họ hiện tại hơi giảm sút. Mặc dù cả hai đều được thăng quân hàm, lương cũng tăng đáng kể. Nhưng gần đây, lương của họ lại được trả bằng chỉ khoán (assignat). Đương nhiên, điều này không phải chỉ dành riêng cho anh em Joseph, mà là tất cả mọi người đều như vậy. Lương của Carnot, thậm chí cả Lafayette, cũng đều là chỉ khoán. Vì vậy hai ngày trước, Carnot còn buồn rầu nói với Joseph rằng ông ta trước đây đã nói sẽ mời cả gia đình họ đến nhà mình để đãi tiệc. Nhưng bây giờ, ông ta gặp một số khó khăn kinh tế, nên lời mời này đành phải hoãn lại. Ban đầu, với thu nhập của Carnot, dù giá chỉ khoán có giảm đi chăng nữa, thì cuộc sống của gia đình ông ấy vẫn không có vấn đề gì. Chỉ là Carnot có khá nhiều bạn cũ, mà lại đều là những sĩ quan cấp thấp trong quân đội, những người không bao giờ được thăng cấp. Tiền lương của những người này, bây giờ cũng được trả bằng chỉ khoán. Trước đây, tiền lương của họ còn tạm đủ để trang trải cuộc sống, nhưng bây giờ, sau khi được trả bằng chỉ khoán, cuộc sống của họ thực sự rất khó khăn. Carnot là một người nhiệt tình, không đành lòng nhìn bạn bè chịu khổ, kết quả là túi tiền của ông ấy cũng xẹp lép. Joseph và Napoleon hiện tại không có bạn bè nào cần tài trợ. Vì vậy, thu nhập của họ thực ra vẫn đủ để trang trải cuộc sống, hơn nữa Joseph còn có một số khoản thu nhập khác. Nhưng họ vẫn hạ thấp mức sống của mình một chút, để tránh gây sự chú ý của người khác. Và sự giảm sút này, ngược lại, lại mang lại cho họ danh tiếng liêm khiết. Armand lại tìm đến Joseph, lúc này anh đã trở thành tổng biên tập của một tờ báo dân chủ có tên là "Tiếng nói Paris". Đương nhiên, tờ báo này có quy mô khá gọn nhẹ, Armand một mình kiêm nhiệm các vị trí tổng biên tập, biên tập viên văn bản, nhà báo chuyên mục và kế toán. Tờ báo này đương nhiên nhận được sự ủng hộ của Câu lạc bộ Jacobin, trên thực tế, một phần đáng kể kinh phí hoạt động của tờ báo đều đến từ Câu lạc bộ Jacobin. Một số bài viết trong báo cũng đến từ các thành viên của câu lạc bộ. Nhưng người ta nói rằng Robespierre cảm thấy, tờ báo này quá "Jacobin hóa" thì không tốt. Bởi vì Câu lạc bộ Jacobin đã có một tờ báo như vậy rồi (Tờ "Người bạn của nhân dân" của Marat). Vì vậy ông ta đề nghị Armand có thể tìm kiếm một số người viết bài bên ngoài Câu lạc bộ Jacobin, như vậy có thể khác biệt với "Người bạn của nhân dân", và cũng có lợi hơn trong việc thu hút những người trung lập. Vì vậy Armand đến tìm Joseph, hy vọng anh có thể viết một số kiến thức khoa học nhỏ cho mình. Ngoài ra anh còn cố gắng kéo Lucien tham gia, để cậu bé viết bài cho tờ báo của mình. Đề nghị này khiến Lucien rất thích thú, dù sao cậu bé hiện đang ở tuổi không biết trời cao đất rộng là gì. Tuy nhiên, vì Joseph luôn dạy dỗ cậu bé, nên cậu bé không dám trực tiếp bày tỏ. Và Joseph đương nhiên biết rằng, vào thời điểm này, làm những chuyện này, tuyệt đối là đang tự tìm đường chết. Vì vậy anh đã lấy lý do Lucien còn nhỏ, nên chủ yếu tập trung vào việc học để từ chối đề nghị này. Còn về những bài báo khoa học phổ biến, Joseph cũng lấy lý do công việc bận rộn, e rằng không có thời gian để thoái thác. Sau khi Armand đi, Joseph liền gọi mấy anh em lại họp, phân tích tình hình hiện tại cho họ, để thống nhất tư tưởng, xác định phương hướng hoạt động tiếp theo của gia đình. "Napoleon, Lucien, các em có biết một lực lượng chính trị, ví dụ như Đảng Bảo hoàng, sức mạnh của họ bắt nguồn từ đâu không?" Joseph hỏi các em trai đang ngồi quanh bàn. Đây là một câu hỏi khá cơ bản. Ít nhất là sau nhiều lần được giáo dục chính trị, câu hỏi này thực sự là một câu hỏi rất cơ bản. Vì vậy Napoleon về cơ bản không thèm để ý đến câu hỏi này, hoàn toàn phớt lờ câu hỏi của Joseph, thậm chí còn khẽ hừ mũi, thể hiện sự khinh thường của mình đối với việc Joseph "xào lại món cũ". Tuy nhiên, Lucien vẫn thành thật trả lời: "Nền tảng sức mạnh của bất kỳ tổ chức chính trị nào cũng là nền tảng tài chính của họ. Tài chính là mẹ của vạn chính, không có tiền, bất kỳ tổ chức chính trị nào cũng không thể hoạt động. Sức mạnh của một tổ chức đầu tiên là xem họ có thể thu được bao nhiêu thu nhập tài chính, thứ hai là hiệu quả sử dụng những khoản thu nhập đó. Và các yêu cầu chính trị của họ chắc chắn cũng liên quan đến những điều này." "Ừm, trước tiên chúng ta hãy xem thế lực chính trị đầu tiên của Pháp – phe bảo hoàng." Joseph nói, "Tiền của phe bảo hoàng từ đâu mà có?" "Chủ yếu là tô thuế phong kiến, và một số người bảo hoàng cũng làm kinh doanh." Napoleon cảm thấy câu hỏi này hơi thú vị, liền mở lời, "Ngoài ra, một số quý tộc lớn có rất nhiều của cải tích lũy. Và người nước ngoài cũng có thể cho họ một ít tiền. Nhưng bây giờ, tô thuế gì thì đừng nghĩ đến nữa. Nông dân sẽ không nộp đâu. Trừ những nơi hẻo lánh nhất, không có quý tộc nào có thể thu được tô thuế nữa. Còn về kinh doanh, nếu họ biết kinh doanh, thì đã không có chuyện ngày hôm nay. Vì vậy, nguồn thu nhập chính của họ chỉ có thể là của cải tích lũy, và sự tài trợ từ nước ngoài. Hai thứ này đều không thể kéo dài, do đó, sức mạnh của họ thực ra là yếu nhất. Họ phải thay đổi cục diện trước khi số tiền trong tay họ cạn kiệt, nếu không, họ sẽ chỉ có thể bị loại." "Vậy thì, em trai thân mến của anh." Joseph cười nói, "Nếu em là Louis XVI, em định làm gì?" "Em ư? Nếu em là Louis XVI. Thứ nhất, bây giờ em không thể tin tưởng bất kỳ ai khác nữa, chỉ có thể cùng sống chết với phe bảo hoàng. Thứ nhất, chắc chắn vẫn là trốn thoát. Đương nhiên, điều này sẽ khó khăn hơn rất nhiều so với trước đây, nhưng cũng không hẳn là không có hy vọng. Việc canh gác cung điện không thể mãi mãi nghiêm ngặt. Đây dù sao cũng không phải là nhà tù. Vậy thì tìm cơ hội lẻn ra ngoài, sau đó cưỡi ngựa chạy khỏi Paris, rồi chỉ cần người đón tiếp bên ngoài chuẩn bị sẵn một chiếc xe ngựa nhẹ, là chắc chắn có thể trốn thoát. Sau đó thì chạy đến Lyon, rồi phát động chiến tranh – đây là cách tốt nhất mà em nghĩ." Napoleon nói. "Vậy còn Hoàng hậu thì sao?" Joseph hỏi. "Bà hoàng Áo ngu ngốc đó à?" Napoleon nói, "Cứ để bà ta ở lại Paris. Dẫn theo bà ta chắc chắn không chạy xa được. Hơn nữa, nếu người Paris giết bà ta, thì chắc chắn sẽ kéo theo sự can thiệp của các nước khác. Người Paris cũng không ngu đến thế. Vậy có gì mà phải lo lắng?" "Vua sẽ làm vậy sao?" Lucien hỏi. "Ông ta không có cái phán đoán và gan dạ đó đâu." Napoleon hừ mũi, "Lãnh đạo của phe bảo hoàng cũng không phải ông ta." "Vậy nếu em là lãnh đạo của phe bảo hoàng, em sẽ làm gì?" Joseph lại hỏi. "Anh nói em là Bá tước Artois ư?" Napoleon nói, "Trời ơi, sao em lại có một người anh ngốc nghếch như vậy chứ? Ừm, nếu em là Bá tước Artois, em chỉ có thể tìm cách gây chiến thôi. Bởi vì chỉ khi có chiến tranh, em mới có khả năng thắng lợi, bất kỳ kết quả nào khác, đối với phe bảo hoàng, đều là tự sát mãn tính." "Chẳng trách phe bảo hoàng bây giờ lại hợp ý với Robespierre đến vậy." Lucien xen vào nói. "Vậy thì, các em trai của anh." Joseph hài lòng gật đầu nói, "Các em hãy phân tích tình hình và cách đối phó của cấp trên chúng ta, Ngài Lafayette đi." "Ngài Lafayette ư? Những người của ông ấy đều đã phát tài trong cuộc cách mạng này. Vì vậy họ mong muốn tình hình tiếp tục ổn định nhất. Nhưng, nhìn vào chỉ khoán (assignat), chúng ta biết rằng tình hình này không thể kéo dài. Ông ấy bây giờ vẫn chưa nghĩ thông, vẫn còn ảo tưởng, nếu ông ấy thực sự nghĩ thông tình hình, ông ấy chỉ có một con đường, đó là phát động chiến tranh." "Nói chi tiết hơn đi." Joseph lộ ra vẻ rất hứng thú. "Thực ra, nếu nhà vua không bỏ trốn, nếu nhà vua ban đầu có thể tin tưởng ông ấy – nói thật, trong tình hình đó, đối với nhà vua của chúng ta, ngoài việc trốn sang Lyon, cách tốt nhất là liên minh với Lafayette. Nhưng... Ngài Lafayette thật không may mắn, đã gặp một vị vua như vậy. Hiện tại, ông ấy không thể ổn định tình hình trong nước, phe bảo hoàng không thể hợp tác với ông ấy, nhà vua đã không còn được nhân dân ủng hộ. Đối với ông ấy, lối thoát duy nhất là lợi dụng quân đội và chiến tranh, thiết lập một chế độ độc tài quân sự như Caesar. Tuy nhiên, vị cấp trên của chúng ta, chưa chắc đã có quyết tâm và dũng khí như Caesar, dù có, ông ấy cũng chưa chắc có tài năng quân sự như vậy. Hơn nữa, ông ấy lại đồng ý đề xuất trả lương quân lính bằng chỉ khoán, cách làm này, em không biết phải đánh giá thế nào nữa. Gần như có thể sánh ngang với Hoàng thượng của chúng ta rồi. Ông ấy cũng không nghĩ xem, không có quân đội, ông ấy còn gì nữa?" "Vậy còn Jacobin thì sao?" Joseph lại hỏi. "Tình hình của Jacobin lại là tốt nhất." Napoleon nói, "Họ là phe đối lập, tình hình chính trị càng xấu, càng có lợi cho họ. Mặc dù số lượng của họ trong Quốc hội không nhiều, nhưng Công xã Paris lại rơi vào tay họ. Điều này có nghĩa là họ rất dễ dàng kích động nổi dậy. Chỉ cần tình hình hiện tại tiếp tục, người Paris sớm muộn gì cũng sẽ cách mạng lần nữa. Vì vậy đối với họ, số ghế trong Quốc hội chỉ cần đủ để gây rối là đủ rồi. Tình hình hiện tại tiếp tục, chỉ cần không xảy ra chiến tranh. Khả năng họ chiến thắng lại là lớn nhất." "Chẳng trách hai hôm trước em thấy bài báo của Robespierre trên báo của Armand, ông ấy kêu gọi phải cố gắng hết sức tránh chiến tranh." Lucien gật đầu nói.