Pháp Lan Tây Chi Hồ

Chương Hai Mươi Mốt: Bữa Tiệc Joseph theo Armand vào sân nhà cậu ta, bước lên bậc thềm. Anh để ý thấy ngôi nhà nhỏ hai tầng của Armand là một kiến trúc điển hình theo phong cách Rococo. Tường được trang trí bằng đủ loại hoa văn chạm khắc, được tô điểm bằng sơn vàng và các màu sơn khác. Một ngôi nhà nhỏ như vậy, vào thời điểm đó chắc hẳn đã tràn đầy vẻ phô trương hào nhoáng, nhưng giờ đây, lớp sơn vàng và các màu khác đã phong hóa bong tróc, toàn bộ bức tường loang lổ. Armand nhận thấy Joseph đang ngắm nhìn bức tường, liền nói: “Căn nhà này cũng đã có tuổi rồi, lẽ ra phải được tu sửa toàn bộ, chỉ là cha tôi cũng như tôi, là một tay chơi không thể cứu vãn được, hoàn toàn không để ý đến những thứ này. Cho nên, căn nhà này… phải nói sao đây?” Armand nhíu mày. “Tôi nghĩ thế này thực ra cũng không tệ,” Joseph nghiêm túc dùng giọng điệu như ngâm nga nói, “Nó có một vẻ đẹp đặc biệt. Nó giống như một cuộn thời gian mở ra, tràn đầy cảm giác nặng nề của lịch sử. Nhìn nó, cậu sẽ thấy sự vô thường, thấy số phận…” “Joseph, lời cậu nói… tớ sẽ coi đó là một lời khen thật lòng vậy,” Armand nói, “Dù sao thì cậu biết đấy, một trong những ưu điểm lớn nhất của tớ chính là điều này. Ngoài ra…” Armand dừng lại, ngẩng đầu lên, tỉ mỉ quan sát bức tường loang lổ: “Joseph, có một điều cậu nói rất đúng, đây là sự vô thường, đây là số phận. Sự cô đơn và tuyệt vọng dưới vẻ phồn hoa, đó mới là ý nghĩa thực sự của Rococo!” “O Fortuna, velut Luna statu variabilis, semper crescis aut decrescis; vita detestabilis nunc obdurat et tunc curat ludomentis aciem, egestatem, potestatem dissolvit ut glaciem.” Joseph ở một bên khẽ ngâm nga (Đây là một đoạn trong “O Fortuna, Hoàng hậu Thế giới” của tác phẩm tiếng Latinh Carmina Burana. Đại ý: Ôi Số phận, biến đổi như trăng, khi tròn khi khuyết; cuộc đời đáng ghét khi thì cứng rắn khi thì dịu dàng, cuộc chơi của tâm trí, sự nghèo đói, quyền lực tan biến như băng tuyết). “Chết tiệt! Cậu lại lập tức viết một bài thơ bằng tiếng Latinh!” Armand giả vờ tức giận nói, “Cậu đã vượt trội hơn tớ về khoa học tự nhiên rồi, giờ lại… Cậu bạn này, còn muốn người khác sống nữa không!” “Cái này không phải tớ viết,” Joseph lắc đầu nói, “Tớ cũng không biết là ai viết, có lẽ là một tác phẩm của một nhà thơ vô danh từ thế kỷ thứ 8 hoặc sớm hơn. Ừm, tớ có nói với cậu rồi đó, cha đỡ đầu của tớ là một giám mục, đây là từ một mảnh sách cổ tớ tìm thấy trong nhà thờ của ông ấy.” “Thời Trung Cổ đáng sợ, không biết đã chôn vùi bao nhiêu nhà thơ tài năng,” Armand lắc đầu nói, “Thôi được rồi, chúng ta đừng đứng trên bậc thềm mà cứ trò chuyện mãi. Cùng vào trong đi.” Hai người vào nhà, Joseph nhìn vào bên trong, trong phòng khách có một đèn chùm pha lê, hơn mười cây nến trên đó chiếu sáng cả đại sảnh đã vào đêm. Hai bên đại sảnh đặt vài chiếc ghế, và ở giữa là sàn nhảy. Nền nhà lát đá cẩm thạch, nhưng vì đã lâu năm nên những viên đá cẩm thạch này đã trở nên xỉn màu, mất đi vẻ hào quang ngày xưa. Trong ghế sofa ở đại sảnh không có ai, Armand nói với Joseph: “Lần này chúng tôi không mời quá nhiều người, chỉ có một vài người bạn hạn chế thôi, nên, họ đều ở phòng khách nhỏ.” Theo Armand rẽ phải, liền đến phòng khách nhỏ. Đúng như Armand nói, mọi người đều ở trong phòng khách nhỏ. Armand dẫn Joseph đi vào, rồi giơ tay lên vỗ nhẹ hai cái, thế là những người đang trò chuyện trên ghế trong phòng khách nhỏ đều dừng lại, quay mặt nhìn về phía này. “Thưa quý vị, xin cho phép tôi vinh dự giới thiệu bạn tôi, nhà khoa học vĩ đại tương lai của nước Pháp – ông Joseph Bonaparte… một Tử tước Ý, chúng ta hãy hoan nghênh sự hiện diện của ngài.” “Hoan nghênh ngài, ông Bonaparte,” một người đàn ông khoảng bốn mươi tuổi đứng dậy chào Joseph. “Joseph, đây là cha tôi, Tử tước Charles de Lavoisier,” Armand nghiêm túc giới thiệu. “Cảm ơn sự chiêu đãi của ngài,” Joseph cũng cúi người chào. “Thôi được rồi, Armand, làm gì mà trang trọng thế?” Tử tước Charles lắc đầu về phía Armand nói, “Đây chỉ là một buổi tụ họp gia đình rất thân mật thôi.” Sau đó ông lại quay đầu chỉ vào một chiếc ghế bành cao tựa lưng nói với Joseph: “Ông Bonaparte, mời ngài ngồi vào đây.” “Cảm ơn,” Joseph nói, “Tôi là bạn của Armand, ngài cứ gọi tôi là Joseph là được rồi.” Armand thì tiếp tục giới thiệu các thành viên khác trong gia đình. “Đây là mẹ tôi, Tử tước phu nhân Lavoisier.” “Rất vui được gặp bà, phu nhân,” Joseph vội vàng gật đầu chào. “Tôi cũng rất thích thấy các bạn trẻ như các cậu,” Tử tước phu nhân trả lời, “Điều này luôn khiến tôi nhớ về những khoảng thời gian đẹp đẽ khi tôi còn trẻ.” “Mẹ ơi, mẹ cũng là người trẻ mà,” Armand nói. “Đây là anh họ tôi Samuel de Fermat. Anh ấy giỏi đấu kiếm và bắn súng, từng theo Hầu tước Lafayette chiến đấu ở Bắc Mỹ, là một người rất tuyệt,” Armand lại giới thiệu một người đàn ông thấp bé đang ngồi ở đó cho Joseph. Joseph để ý thấy dưới tai phải của ông ta có một vết sẹo dài, kéo dài xuống tận dưới môi. Có lẽ để che đi vết sẹo này, ông ta cố tình để một bộ râu quai nón kiểu thuyền trưởng Haddock trong truyện tranh sau này, điều này cũng khiến người ta khó đoán được tuổi của ông ta. “Chào cậu,” Samuel đứng dậy gật đầu. “Rất vui được gặp ngài,” Joseph cũng đáp lại. Tiếp theo Armand lại giới thiệu cho Joseph vài người nữa, đa số đều là họ hàng của gia đình họ. Cuối cùng Armand dẫn Joseph đến bên cạnh một cô gái mặc váy màu vàng nhạt. “Đây là viên ngọc quý giá nhất của gia đình chúng tôi, em gái tôi Fanny,” Armand nói. “Rất vui được gặp cô,” Joseph vội vàng nói. “Em cũng vậy,” cô gái khẽ cúi đầu, hai tay nắm vạt váy khẽ cong đầu gối đáp lại. Rồi lại ngẩng đầu lên, mở to đôi mắt xanh biếc nhanh chóng nhìn Joseph một cái, rồi cụp mi xuống nói: “Em đã nghe anh trai kể rất nhiều về anh, nghe nói luận văn của anh đã đạt giải thưởng lớn của Viện Hàn lâm Khoa học. Không chỉ vậy, chú em còn nói, anh đã có rất nhiều sáng tạo quan trọng trong toán học. Hơn nữa anh đã được giới thiệu, và sắp có thể nhận được một chức vụ giảng dạy tại Trường Sĩ quan Paris. Anh bây giờ chắc còn chưa đến hai mươi tuổi nhỉ, mà đã có được sự giới thiệu như vậy, thật sự rất đáng nể!” “Cô bé, thực ra điều này không khó như cô tưởng đâu,” Joseph mỉm cười trả lời, “Tôi chỉ là may mắn hơn một chút mà thôi.” “Anh trai em từng nói, may mắn chỉ đến với những người đã chuẩn bị sẵn sàng,” Fanny mỉm cười nói nhỏ. “Được rồi, mọi người ngồi xuống đi. Đừng đứng nói chuyện,” Tử tước Charles de Lavoisier nói. Thế là Joseph liền ngồi xuống một chiếc ghế bên cạnh Armand. Một người hầu mang một tách trà lên, đặt trên chiếc bàn trà nhỏ bên cạnh Joseph. Mọi người liền tiếp tục trò chuyện. “Vừa nãy mọi người đang nói chuyện gì vậy?” Joseph hỏi. “Trước khi tôi ra ngoài, mọi người đang nói chuyện về vở kịch Đám Cưới Của Figaro mới được công diễn gần đây,” Armand trả lời. Đám Cưới Của Figaro là tác phẩm của Beaumarchais. Tuy nhiên, đối với người đời sau, họ quen thuộc hơn với phiên bản opera do nhạc sĩ Mozart chuyển thể. Nhưng vở opera Đám Cưới Của Figaro phải đến năm 1786 mới hoàn thành, vở kịch được công diễn gần đây không phải là vở opera Đám Cưới Của Figaro mà người đời sau quen thuộc hơn, mà là vở kịch Đám Cưới Của Figaro. “Ông Beaumarchais trong vở kịch này châm biếm thật sắc bén, thật châm biếm. Thật hiếm khi ông ấy lại có được dũng khí như vậy,” Armand nói. “Tôi thì nói, ông Beaumarchais thì thôi đi, những người trong đoàn hài kịch mới thực sự gan to, họ thậm chí còn thay đổi tình tiết, đưa cả Hoàng hậu vào để châm biếm. Đó mới thực sự là gan to!” Nam tước Lavoisier nói. “Chẳng phải sao?” Fanny cũng mỉm cười nói nhỏ, “Họ dám để Bá tước Almaviva nói những lời như vậy. Thật sự rất táo bạo. Chẳng lẽ họ không lo lắng cho Hoàng hậu sao, bà ấy sẽ không nghĩ những lời này là châm biếm bà ấy, có lẽ bà ấy sẽ nghĩ, những lời mà Bá tước Almaviva nói, là lời khen ngợi bà ấy!” Armand cười với vẻ khinh bỉ. Hoàng hậu Marie Antoinette vì lối sống xa hoa, thích tiêu tiền bừa bãi, vô số đồ trang sức, quần áo đắt tiền chất đống trong cung điện của bà, phong cách thời trang xa hoa dưới sự dẫn dắt của bà đã càn quét giới quý tộc Pháp. Bà vui vẻ nhất khi mời các quý tộc hợp gu với mình tham gia những cuộc cờ bạc, tiệc tùng, khiêu vũ thâu đêm. Truyền thuyết dân gian kể rằng, mỗi khi có một ý tưởng tiêu tiền kỳ quặc mới nảy ra, bà lại nũng nịu, khóc lóc ầm ĩ như một đứa trẻ, ép chồng phải thực hiện cho bà. Kết quả là, chi tiêu hoàng gia ngày càng tăng, thâm hụt ngân sách ngày càng nghiêm trọng. Và trong dân gian, Hoàng hậu Marie còn có biệt danh là “Hoàng hậu Thâm hụt”. “Armand, Bá tước Almaviva đã nói gì vậy?” Joseph hỏi. “Bá tước nói: ‘Tiêu tiền thì sao? Dù có thâm hụt tràn trề, chỉ có thể đi khắp nơi vay mượn người Do Thái, thì cũng chẳng sao. Phải biết rằng, từ xưa đến nay, có bao nhiêu vị vua, vì một nụ cười của giai nhân, ngay cả giang sơn cũng có thể vứt bỏ, để vợ mình có thể đeo những viên đá quý lấp lánh mà bà ấy thích, người làm chồng dù có phá sản cũng là điều nên làm,’” Armand trả lời. “Vậy sao? Armand, cậu quá coi thường Hoàng hậu rồi. Hoàng hậu dù thế nào đi nữa, cũng xuất thân từ gia tộc Habsburg, chắc chắn đã được giáo dục tốt. Kiểu ẩn dụ đơn giản này, bà ấy hoàn toàn có thể hiểu được. Cho nên những người viết kịch trong đoàn hài kịch thay đổi như vậy, quả thực cần có dũng khí. Nhưng nói thật, rủi ro mà họ chấp nhận thực ra không lớn như tưởng tượng. Bởi vì dù có thấy những lời châm biếm này, nhà vua và hoàng hậu có thể cũng chẳng quan tâm chút nào,” Joseph nói. “Có người công khai chỉ trích họ, sao họ lại không quan tâm chứ?” Samuel xen vào. “À, vấn đề này. Xin cho phép tôi lấy một ví dụ, ừm, ngài đã chiến đấu ở Bắc Mỹ. Tôi nghe nói lúc đó một số người da đỏ ở Bắc Mỹ đứng về phía người Anh, chống lại các ngài. Người ta nói rằng những người da đỏ đó sẽ dùng phù thủy để nguyền rủa các ngài. Vậy thưa ông Fermat, ngài có quan tâm đến lời nguyền của họ không?” Joseph mỉm cười hỏi lại. “Đương nhiên không quan tâm, bởi vì tôi biết rằng, những mê tín của họ chẳng có tác dụng gì cả. Ngài phải biết rằng, không có phù thủy nào mà một viên đạn không giải quyết được,” Samuel trả lời. “Nếu một viên không giải quyết được, thì thêm một viên nữa,” Joseph cười nói. “Ngài nói đúng, ông Bonaparte,” Samuel cũng cười theo, “Nhưng nói chung, để đối phó với người da đỏ, chỉ cần một viên đạn.” “Trong mắt nhà vua và hoàng hậu, những lời chỉ trích như vậy, cũng chẳng khác gì lời nguyền của người da đỏ. Họ không quan tâm.”