Pháp Lan Tây Chi Hồ

Chương 366: Tuyệt thông giáo Từ tháng 3 năm 1803, một kỳ quan mới đã bắt đầu được xây dựng không xa Cung Tự Do. Nhờ có tuyến đường sắt được thông suốt, khu vực Cung Tự Do đã dần trở nên sầm uất. Nơi đây phong cảnh hữu tình, giao thông thuận tiện, lại cách xa trung tâm thành phố nên không khí trong lành hơn. Ngoài ra, vì phải đi tàu hỏa đến đây, những người nghèo thường không muốn vô cớ đi tàu đến đây, nên người nghèo ở đây rất ít. Và ít người nghèo cũng có nghĩa là an ninh tương đối tốt. Đặc biệt phù hợp cho những người giàu lòng tốt, không muốn thấy người nghèo đến định cư. Vì vậy, hiện nay khu vực này đã trở thành một trong những khu nhà giàu quan trọng nhất ở Paris. Ngay từ trước khi Cung Tự Do được xây dựng, một số người thạo tin, có thế lực lớn hoặc đơn giản là những người có vị trí cao, đã mua hết đất đai xung quanh từ tay nhà nước. Lúc đó, khu vực này vẫn còn hoang vu, hoàn toàn không có giá trị, nhưng hiện tại, giá trị đất đai ở đây đã tăng vọt. Hai năm trước, theo sự kiên trì của Napoleon, Trường Sư phạm Cao cấp Paris cũng được chuyển đến khu vực này. Lúc đó, vì đường sắt chưa được xây dựng xong, nơi đây vẫn còn tương đối hoang vu, giá đất cũng thấp. Để thuận tiện cho công việc, Laplace, với tư cách là Phó Hiệu trưởng thường trực, cũng đã mua một căn biệt thự nhỏ ở đây – dù sao thì đất ở đây cũng rẻ. Chỉ hai năm sau, giá trị căn biệt thự này của ông đã tăng lên gấp nhiều lần. Tính ra, số tiền kiếm được từ căn biệt thự này còn nhiều hơn rất nhiều so với số tiền Laplace kiếm được khi làm hiệu trưởng Trường Sư phạm Cao cấp Paris. Vì vậy, một trong những điều hối tiếc nhất của Laplace bây giờ là lúc đó ông chỉ mua một căn biệt thự. Đặc biệt là khi ông biết rằng, ngài Monge đã âm thầm mua ba căn biệt thự ở đây, ba căn cơ đấy. Ông già đó, thật là đáng ghen tị quá đi. Ngoài Trường Sư phạm Cao cấp Paris, thực ra Đại học Paris cũng đã chuyển một phần các khoa của mình đến đây. Nhưng Đại học Paris quá lớn, không giống như Trường Sư phạm Cao cấp Paris, nói chuyển là có thể chuyển ngay được, nên họ cũng chỉ chuyển khoa Nghệ thuật sang đây. Hôm đó lại là Chủ nhật, một nhóm sinh viên mỹ thuật đều mang theo giá vẽ, đến Cung Tự Do để vẽ phác thảo. Khi vẽ tranh, họ không thể tránh khỏi việc thảo luận về một công trình kiến trúc khác đang được xây dựng bên cạnh. Lúc này, kỳ quan mới đó đã hoàn thành được hơn một nửa, thực ra đến thời điểm này, phần thân chính của công trình đã cơ bản hoàn tất, chỉ còn một số hạng mục trang trí cần thiết chưa bắt đầu. Để giảm tiếng ồn và bụi bẩn ảnh hưởng đến khu vực xung quanh, toàn bộ công trường đã được bao quanh bởi một bức tường. Tuy nhiên, từ những sườn đồi nhỏ mà các sinh viên thường đến để vẽ phác thảo, người ta vẫn có thể nhìn tương đối rõ ràng toàn bộ cảnh công trường. “Sân vận động này lớn thật đấy. Gần như có thể sánh kịp với Đấu trường La Mã.” Nicola ngồi trước bảng vẽ của mình, vừa tiếp tục phác họa Cung Điện Tự Do dưới ánh bình minh lên tấm vải, vừa tiện miệng trò chuyện với Fedorov đang nhàn rỗi ở bên cạnh. “Về kích thước thì chắc phải lớn hơn Đấu trường La Mã một chút. Giống như Cung Điện Tự Do lớn hơn Điện Pantheon một chút vậy. Nhưng chúng ta đang ở xa, nhìn từ đây, mọi thứ đều có vẻ nhỏ hơn một chút.” Fedorov ở bên cạnh trả lời. “Anh nói khi nào thì cái này xong?” Nicola lại hỏi. “Mùa hè năm sau, Thế vận hội sẽ được tổ chức ở đây. Vì vậy, công trình này chắc cũng sắp hoàn thành rồi.” Fedorov nói, “Đôi khi tôi thực sự cảm thấy, quá trình xây dựng nó mới là một kỳ tích thực sự. Bạn của tôi, anh còn nhớ không, khi chúng ta mới chuyển đến đây, nơi này hoàn toàn là một vùng đất hoang, chỉ trong vòng chưa đầy hai năm, một công trình kiến trúc đồ sộ như vậy đã mọc lên sừng sững. Thử nghĩ mà xem, năm xưa người La Mã đã sử dụng tới tám vạn nô lệ, mất hàng chục năm mới hoàn thành Đấu trường La Mã. Còn người Pháp, chỉ mất hai năm, đã xây xong chúng.” “Họ có thép và xi măng mà. Nhưng, anh không thấy đồ làm bằng thép và xi măng trông vẫn không bằng đá thật sao? Thiếu cảm giác đó. Anh hiểu ý tôi chứ…” “Thôi đi, Nicola.” Fedorov lắc đầu không đồng tình, “Anh phải biết, Điện Pantheon, và cả Đấu trường La Mã vốn dĩ cũng đã sử dụng rất nhiều xi măng rồi. Đương nhiên, lúc đó sẽ không có thép, nhưng thép ở bên trong, anh cũng không nhìn thấy phải không? Nếu nói có gì khác biệt, ừm, có lẽ là thời gian còn chưa đủ dài, nên còn thiếu những dấu vết phong hóa.” “Có lẽ vậy.” Nicola nói, “Anh có thấy, Tổng tài Bonaparte rất thích La Mã không.” “Chuyện này chẳng phải ai cũng biết sao? Nếu không thì tại sao mọi người lại trao cho ông ấy Huân chương Imperator, và người của Giáo hoàng, vì một lời đồn vô căn cứ, lại muốn điều tra một hoàng đế của một cường quốc. Tại sao? Chẳng phải rõ như ban ngày sao? Tổng tài Bonaparte thích La Mã, đặc biệt thích vương miện của La Mã.” “Mấy ngày trước Tổng tài Bonaparte còn phát biểu, nói rằng chế độ dân chủ là chế độ tốt nhất, nói rằng ông ấy mãi mãi trung thành với Cộng hòa Pháp.” Nicola nói. “Ha ha, những lời của chính trị gia… chỉ có những người lương thiện như anh mới tin thôi. Nhưng, có một điều thực sự rất lạ, thông thường, đến lúc này rồi, nên có một số phương tiện truyền thông bắt đầu tuyên truyền sự ưu việt của chế độ đế quốc rồi, bởi vì theo lẽ thường, Tổng tài Bonaparte sắp đăng quang rồi mà. Lúc này vẫn còn nói chế độ dân chủ tốt, đến lúc đó chuyển hướng quá gấp, có thể xảy ra vấn đề đấy.” “Anh nói Tổng tài Bonaparte rất có thể sẽ sớm đăng quang làm Hoàng đế sao?” Nicola hỏi. “Nếu không thì tại sao Giáo hoàng lại cử người đi điều tra Hoàng đế Áo vào lúc này? Chẳng phải là để thu hồi vương miện, để trao cho Tổng tài Bonaparte sao?” “Nhưng hiện giờ quan hệ giữa Áo và Pháp hình như vẫn rất tốt mà.” “Thế nên mới nói, có những chuyện, thật khó hiểu.” Trong khi hai sinh viên du học đang lẩm bẩm, Tòa thánh đã chính thức cử các nhà điều tra đến Áo, chuẩn bị điều tra vụ Hoàng đế La Mã Thần thánh bị cáo buộc là dị giáo. Trước việc này, Áo tỏ ra vô cùng phẫn nộ, họ tuyên bố cấm các điều tra viên của Tòa thánh vào Áo, đồng thời gửi tối hậu thư tới Tòa thánh, yêu cầu Tòa thánh lập tức chấm dứt hành vi xúc phạm này và xin lỗi Hoàng đế. Họ tuyên bố: hy vọng Tòa thánh sẽ lập tức dừng lại, thay đổi hướng đi, đừng đi quá xa theo hướng làm tổn thương tình cảm của nhân dân Áo. Nếu không, mọi hậu quả gây ra sẽ do Tòa thánh chịu trách nhiệm. Ý nghĩa đe dọa trong lời nói này đã rất rõ ràng. Tòa thánh đương nhiên không chịu chấp nhận lời đe dọa như vậy, và ngay lập tức đã phản đối Áo. Tòa thánh tuyên bố: Kiểm duyệt sự thuần khiết của đức tin tín đồ là quyền truyền thống của Tòa thánh, quyền này đến từ Thiên Chúa tối cao. Hành vi vô lý của chính phủ Áo là sự coi thường công khai đối với Tòa thánh, thậm chí đối với Thiên Chúa, điều này bản thân nó đã trượt đến bờ vực của dị giáo. Tuy nhiên, Đức Giáo hoàng và Thiên Chúa đều nhân từ, có thể dung thứ cho những sai lầm. Mục đích ban đầu của cuộc điều tra của Tòa thánh cũng là để răn đe, chữa bệnh cứu người. Đây không chỉ là một cuộc điều tra, mà còn là một sự giúp đỡ. Vì vậy, không có bất kỳ sự xúc phạm nào đối với Hoàng đế Franz II. Hoàng đế Franz II cũng nên với thái độ khiêm tốn, có thì sửa, không thì tự khuyến khích, đối mặt với sự giúp đỡ từ Tòa thánh. Chứ không nên tỏ thái độ sai lầm, sợ bệnh tật mà không chữa, chống lại sự quan tâm của Giáo hoàng. Do đó, hiện tại, Hoàng đế Franz II và chính phủ Áo dưới sự cai trị của ông mới thực sự nên lập tức dừng lại, thay đổi đường lối. Đức Giáo hoàng mong đợi sự sám hối và lời xin lỗi của Hoàng đế Franz II. Tuyên bố này của Tòa thánh đương nhiên càng chọc giận Áo, ít nhất là có vẻ như vậy. Áo tuyên bố tạm dừng nộp thuế thập phân cho Tòa thánh. Trước khi Tòa thánh thay đổi đường lối, hủy bỏ việc kiểm duyệt "xúc phạm" đối với Hoàng đế, và xin lỗi Hoàng đế, những khoản thuế này sẽ tạm thời do Hoàng gia Áo giữ hộ. Quyết định này đương nhiên khiến Tòa thánh nổi giận. Tòa thánh đã cử một đặc sứ đến Áo, yêu cầu Hoàng đế Franz II lập tức hủy bỏ quyết định này. Nhưng đặc sứ này đã bị những kẻ không rõ danh tính tấn công ở Vienna, bị thương và buộc phải tạm dừng nhiệm vụ quay trở về Tòa thánh. Sự kiện này khiến Hoàng đế Franz rơi vào thế bị động, nhưng ông vẫn kiên quyết, trước khi Tòa thánh hủy bỏ "cuộc điều tra xúc phạm" ông, ông sẽ không cho phép một đồng vàng nào rời khỏi Áo chảy về Vatican. Thế là đến tháng 9 năm đó, Tòa thánh lại gửi công hàm cho Franz, yêu cầu Áo nộp thuế thập phân trong thời hạn quy định, nếu không sẽ áp dụng "biện pháp quyết liệt" đối với Hoàng đế Franz II. Nhưng Hoàng đế Franz II vẫn không hề lay chuyển. Và truyền thông Áo cũng bắt đầu tấn công trực tiếp Giáo hoàng, thậm chí còn đe dọa rằng Áo nên như Hoàng đế Henry IV năm xưa, đánh tới Rome, giúp Tòa thánh đổi một Giáo hoàng mới. Đương nhiên, những lời ngông cuồng này cũng chỉ là nói suông, bởi vì hiện tại, giữa Áo và Giáo hoàng quốc còn có đồng minh cốt lõi của người Pháp – Cộng hòa Bắc Ý. Một số tờ báo khác thì chế giễu Giáo hoàng đủ kiểu. Họ cười nhạo Giáo hoàng hoàn toàn chỉ là bluff, không dám làm gì cả, một tờ báo thậm chí còn vẽ biếm họa Đức Giáo hoàng là một kẻ nhát gan run rẩy trốn sau tượng Chúa Giêsu. Điều thú vị là, sự phản kháng của Hoàng đế Franz lại khiến hình ảnh của ông trong dân chúng được cải thiện đáng kể. Kể từ khi liên tục thất bại trong cuộc chiến với Pháp, Hoàng đế Franz II đã bị nhiều người coi là đại diện cho sự mất mát, yếu đuối và bất tài, thậm chí khi bị gán cho những xu hướng vô đạo đức, ông cũng bị mô tả là kẻ "vạn đời chịu nhục". Giờ đây, sau một loạt hành động này, mọi người lại cảm thấy Hoàng đế cũng có chút khí phách nam nhi, giống một vị hoàng đế rồi. Đương nhiên, cách làm này tự nhiên cũng khiến Giáo hoàng buộc phải thực sự phản ứng. Thế là, vào tháng 2 năm 1804, Đức Giáo hoàng đã chính thức ban sắc lệnh, tuyên bố tuyệt thông Franz II, và tước bỏ danh hiệu "Hoàng đế La Mã" của ông. Về hành động của Tòa thánh, Áo cũng lập tức đáp trả, họ tuyên bố Giáo hoàng Pius VI tuổi già sức yếu, thần trí không minh mẫn, không còn phù hợp để giữ chức Giáo hoàng nữa. Do đó, Áo không công nhận tính hợp lệ của sắc lệnh do Giáo hoàng Pius VI ban hành. Và Hoàng đế Franz II đương nhiên vẫn là một tín đồ Công giáo, và là "Hoàng đế của người La Mã". Còn về mâu thuẫn giữa Tòa thánh và đồng minh Áo, người Pháp lại tỏ ra vẻ không liên quan, như thể chỉ đang xem kịch. Ở cấp độ chính thức, Ngoại trưởng Pháp Talleyrand đã đưa ra một tuyên bố như sau, trong đó ông nêu rõ: Cộng hòa Pháp luôn kiên trì chính sách tự do tôn giáo, và luôn kiên trì nguyên tắc không can thiệp vào công việc nội bộ của các quốc gia khác. Cộng hòa Pháp mong muốn thấy các quốc gia, các tôn giáo trên thế giới có thể sống hòa bình, tìm điểm chung gác điểm dị, cùng nhau tiến bộ… Tóm lại, mặc dù Ngoại trưởng Talleyrand đã nói rất nhiều, nhưng nếu rút gọn lại, về cơ bản chỉ là một câu: Liên quan gì đến tôi? Thậm chí các phương tiện truyền thông Pháp cũng không quá bận tâm đến chuyện này, mặc dù tin tức này đã lên trang nhất của tờ "Khoa học Chân lý" vào ngày đầu tiên, nhưng lại không chiếm được vị trí tiêu đề, bởi vì tin tức tiêu đề là: "Viện Hàn lâm Khoa học Pháp chính thức trao 'Giải thưởng Prometheus'". Đúng vậy, ngày Giáo hoàng tuyên bố tước bỏ tư cách tín đồ của Franz II trùng hợp với thời điểm Viện Hàn lâm Khoa học Pháp trao Giải thưởng Toán học Prometheus và Giải thưởng Y học Prometheus đầu tiên. Vì vậy, quyết định này không chỉ không lên trang nhất của "Khoa học Chân lý", mà hầu như cũng không lên trang nhất của các tờ báo lớn khác. Nói đúng ra, vì Công giáo dù sao cũng là tín ngưỡng phổ biến của người Pháp, nên "Khoa học Chân lý" vẫn dành mặt mũi cho Đức Giáo hoàng, đặt sắc lệnh của ngài lên trang nhất; còn ở những nơi theo Tin lành, ví dụ như Liên minh sông Rhine và Anh, tin tức này thậm chí còn không được lên trang nhất. Ở Liên minh sông Rhine, vì giải toán học được trao cho Gauss, người đến từ Brunswick, nên các tờ báo ở đó, tiêu đề trang nhất đương nhiên là tin tức về việc Gauss đoạt giải. Còn nội dung các vị trí khác trên trang nhất thì đương nhiên là các giới thiệu về thành tựu của Gauss, mặc dù thành thật mà nói, việc giới thiệu thành tựu của Gauss là một điều khó khăn đối với hầu hết các phóng viên và biên tập viên của các tòa soạn. Đừng nói là vào đầu thế kỷ XIX, ngay cả vào thế kỷ XXI, có mấy phóng viên, biên tập viên hiểu được những thứ của Gauss chứ? Thậm chí chỉ vài năm trước khi Joseph xuyên không, ông ta còn thấy một tin tức trên mạng rằng "sinh viên Trung Quốc trong cuộc thi mô hình toán học, ném nguyên liệu thừa vương vãi khắp nơi". Nhưng may mắn thay, "Khoa học Chân lý" đã giúp họ giải quyết vấn đề này. Trên "Khoa học Chân lý" có khá nhiều bài viết khoa học phổ biến về các thành tựu toán học của Gauss. Chỉ cần sao chép chúng là được. Mặc dù những bài khoa học phổ biến trên "Khoa học Chân lý" cũng thường thuộc loại "mỗi từ, mỗi số, mỗi ký hiệu trên đó, tôi đều nhận ra khi đọc riêng lẻ, nhưng khi ghép lại thì tôi hoàn toàn không hiểu gì cả", nhưng những người Bắc Đức ngốc nghếch đó lại thích đọc, mặc dù họ ngốc nghếch chẳng hiểu gì cả, nhưng vẫn đọc đi đọc lại những thứ này, rồi tự nhủ, dù tôi chẳng hiểu gì cả, nhưng người của Liên minh sông Rhine chúng tôi thì giỏi lắm đấy! Còn việc Giáo hoàng tước bỏ tư cách tín đồ của Hoàng đế Áo, thì liên quan gì đến chúng ta? Để sau, để sau, ừm, trang nhất phải đăng tin về Gauss của chúng ta, và những bài khoa học phổ biến về học thuật của Gauss. Trang thứ hai? Dùng để giới thiệu tình hình giải thưởng y học – chúng ta cũng không thể quá thiên vị mà. Ngoài ra còn cần phỏng vấn bạn bè, bạn học và giáo viên tiểu học của Gauss, ừm, bạn có biết Gauss hồi nhỏ đã tính 1+2+3…+100 như thế nào không? Thế là chuyện của Giáo hoàng và Hoàng đế Áo đương nhiên phải để sang trang thứ ba. Ngay cả trang thứ ba, vị trí phía trước cũng phải dùng để ca ngợi sự vô tư của người Pháp. Còn về Anh, tình hình của họ cũng không khác là bao. Tiêu đề trang nhất đương nhiên là tin tức về việc đoạt giải, còn các trang khác thì sao, trang nhất các trang khác đương nhiên được dùng để giới thiệu các thông tin về hai người đoạt giải. Xét thấy thành tựu của Carroll đã được biết đến rộng rãi trong vụ lùm xùm trên tờ The Lancet trước đây, nên phần giới thiệu về ông ta có thể đơn giản hơn một chút. Nhưng phần giới thiệu về Gauss thì không thể ít. Và Gauss còn là một thần đồng, điều này càng cần phải được đưa tin. Phải biết rằng độc giả các nước đều có sự ưu ái đối với những câu chuyện về thần đồng, vì vậy hầu như mỗi tờ báo đều đưa tin về việc Gauss hồi nhỏ đã tính 1+2+3…+100 như thế nào. Tuy nhiên, những thứ này dù sao cũng coi như đã được giải quyết trên trang nhất. Dù sao thì Gauss không phải là người Anh, còn Carroll thì tệ hơn, ông ta là kẻ phản bội. Vì vậy, số trang cần thiết để đưa tin về họ đương nhiên ít hơn so với Liên minh sông Rhine. Vì vậy, trang nhất có thể đăng tất cả những nội dung này. Nhưng đến trang thứ hai, người Anh cho rằng nên đăng một số bài viết phản ánh về hiện trạng phát triển khoa học kỹ thuật của Anh, suy nghĩ xem tại sao Anh lại hoàn toàn không có khả năng cạnh tranh trong các giải thưởng lớn như vậy. Ngoài ra, tiện thể giới thiệu thêm về sự phát triển của đối thủ chính của họ, người Pháp trong lĩnh vực này, và những điều đáng để người Anh học hỏi từ họ – thế là, sắc lệnh của Giáo hoàng thậm chí còn không có chỗ để đăng trên trang thứ hai. Đến trang thứ ba, ừm, còn phải phục vụ cho các sinh viên sẽ đi du học Pháp trong tương lai, bài viết giới thiệu tình hình các trường học ở Pháp. Đặc biệt lần này, mặc dù giải toán học thuộc về Gauss, nhưng ba người còn lại cùng được đề cử giải toán học đều là người của Trường Sư phạm Cao cấp Paris, điều này khiến người Anh rất quan tâm đến ngôi trường mới thành lập này, vì vậy việc giới thiệu các trường này đã tốn rất nhiều trang báo. Cuối cùng, việc Giáo hoàng tước bỏ tư cách tín đồ của Áo, trên trang thứ ba cũng không chiếm được một vị trí nổi bật. Còn ở Áo, tin tức này thậm chí còn không được đăng trên báo, nhiều người mãi vài ngày sau, khi chính phủ Áo tuyên bố rằng Giáo hoàng Pius VI tuổi già sức yếu, thần trí không minh mẫn, không còn phù hợp để giữ chức Giáo hoàng nữa. Do đó, Áo không công nhận tính hợp lệ của sắc lệnh do Giáo hoàng Pius VI ban hành, họ mới biết rằng có chuyện Giáo hoàng tước bỏ tư cách tín đồ của Hoàng đế và tước bỏ danh hiệu "Hoàng đế La Mã" của ông. Tóm lại, lẽ ra hành động này của Tòa thánh nên thu hút sự chú ý của toàn châu Âu, nhưng vì họ cố ý chọn một thời điểm tốt, cộng thêm sự phối hợp cố ý hoặc vô ý của các bên, nên lại khá yên bình.