Pháp Lan Tây Chi Hồ

Chương 340: Tiếng Gọi Chẳng mấy chốc đã đến ngày khai mạc "Hội chợ Bác Ái", sáng sớm, ga xe lửa Quảng trường Champ de Mars đã đông nghịt người – chuyến tàu chở khách đầu tiên trên thế giới sắp khởi hành từ đây. Petit Franz cùng các bạn học của mình cũng đến nhà ga. Chuyến tàu chở khách đầu tiên có ba toa hạng ba, ba toa này được phân bổ bằng cách rút thăm cho một số trường học được xây dựng ở khu người nghèo. Trường của Petit Franz may mắn đã rút được thăm. Tiếp theo là việc phân bổ trong trường. Để tránh những người giàu có chiếm ưu thế một cách bất đáng – mặc dù ở trường của Petit Franz, về cơ bản không còn người giàu có nào nữa, nhưng càng như vậy, càng phải làm ra vẻ nghiêm túc, để học sinh biết Pháp công bằng và yêu dân như thế nào – việc phân bổ suất trong trường hoàn toàn dựa vào kết quả thi. Petit Franz học không đặc biệt chăm chỉ, nhưng nội dung học ở tiểu học vốn dĩ chỉ cần một chút thông minh là có thể giải quyết được. Cộng thêm trình độ học vấn của học sinh trường Petit Franz nhìn chung khá kém, nói rằng Petit Franz đã nổi bật, giành được một suất. Đúng vậy, trình độ học vấn của các trường ở khu người nghèo khá thấp. Nói chung, ở Pháp hiện nay, mặc dù đã thực hiện giáo dục bắt buộc cấp tiểu học, nhưng sự chênh lệch về kinh phí giáo dục mà các trường ở các khu vực khác nhau nhận được là rất lớn. Đương nhiên, nhà nước rất công bằng với tất cả trẻ em, dù là con nhà nghèo hay con nhà giàu, chi phí giáo dục phân bổ cho mỗi đứa trẻ đều giống hệt nhau. Nhưng vấn đề là, khoản phân bổ của nhà nước khá hạn chế, chỉ có thể duy trì hoạt động cơ bản nhất mà thôi. Thông thường, một trường tiểu học trong giai đoạn giáo dục bắt buộc, nguồn kinh phí chủ yếu có ba loại: ngân sách nhà nước, ngân sách khu phố, và quyên góp. Ngân sách nhà nước được tính theo số lượng học sinh. Số tiền ngân sách khu phố được chi từ chi phí dịch vụ công cộng của khu phố đó. Và chi phí dịch vụ công cộng của khu phố được tất cả công dân trong khu phố bỏ phiếu quyết định, và thu từ tất cả cư dân trong khu phố đó. Vì vậy, nhiều người còn gọi nó là "thuế khu phố". Nói chung, những khu phố tập trung người giàu, luôn thu "thuế khu phố" cao hơn, một mặt có thể ngăn chặn người nghèo ở bên ngoài khu phố của mình (họ không đủ tiền nộp thuế, đương nhiên không thể sống trong những khu phố như vậy), mặt khác cũng đảm bảo chất lượng các dịch vụ công cộng của khu phố bao gồm cả giáo dục. Còn ở khu người nghèo, hầu như không có chi phí dịch vụ công cộng, nên ngân sách khu phố đương nhiên cũng không tồn tại. Về phần quyên góp, thì càng không cần nghĩ đến. Thế là, các trường ở khu người nghèo gần như hoàn toàn dựa vào ngân sách chính phủ để hoạt động. Điều này khiến sự chênh lệch về kinh phí giữa các trường ở khu người nghèo và khu người giàu ở Paris là rất lớn. Ví dụ, ở các trường tiểu học trong quận Saint-Antoine trước đây (sau khi Napoleon trở thành Đệ nhất Chấp chính, ông đã chia nó thành nhiều khu phố nhỏ), tỷ trọng ngân sách nhà nước trong kinh phí của họ luôn chiếm trên 98%. Còn ở những khu giàu có như quận Panthéon, tỷ lệ ngân sách nhà nước trong kinh phí hoạt động của trường tiểu học thậm chí chưa đến 5%. Xét rằng ngân sách nhà nước cấp cho mỗi học sinh là như nhau, chúng ta có thể lập tức rút ra một kết luận, đó là ở cấp tiểu học, chi phí giáo dục của một đứa trẻ nghèo có thể chỉ bằng khoảng 5% của một đứa trẻ giàu. Vì vậy, ở các trường tiểu học trong khu vực giàu có, một lớp học thường chỉ có khoảng hai mươi học sinh, mỗi lớp, mỗi môn học đều có một giáo viên chuyên biệt; và mỗi giáo viên, thậm chí còn có một trợ giảng. Ngoài ra, các cơ sở vật chất khác cũng xa vời mà các trường ở khu người nghèo không thể tưởng tượng được. Còn ở khu người nghèo, trong một trường tiểu học, có thể bao gồm cả hiệu trưởng, tổng số cán bộ giáo viên không quá một bàn tay. Một giáo viên nhiều khi phải kiêm nhiệm nhiều môn học như tiếng Pháp, toán học, khoa học, nghệ thuật, v.v., đồng thời dạy nhiều khối lớp. Ngoài ra, vì kinh phí không đủ, không thể thuê đủ số lượng giáo viên có trình độ, nên các lớp học của họ đặc biệt lớn, nhiều khi một khối lớp chỉ có một lớp, và lớp đó có thể có đến hàng trăm học sinh. Và giáo viên của họ, có thể đơn thuần là những học sinh vừa mới tốt nghiệp từ chính ngôi trường này, có thành tích học tập tốt hơn một chút. Vì vậy, về trình độ học vấn, trình độ học vấn của học sinh ra trường từ các trường ở khu người nghèo và học sinh ở khu người giàu gần như không cùng một đẳng cấp, thậm chí nhiều học sinh tiểu học các lớp lớn ở trường khu người giàu có thể có trình độ học vấn cao hơn cả giáo viên của những đứa trẻ ở khu người nghèo. Theo một nghĩa nào đó, sau khi bãi bỏ chế độ quý tộc, sự khác biệt này đã trở thành một trong những phương tiện để những người có địa vị cao đảm bảo con cháu của họ luôn chiếm vị trí cao. Sự bất bình đẳng trong giáo dục đã củng cố sự bất bình đẳng xã hội. Nhưng điều này không thể trách nhà nước, dù sao, ai bảo bạn không mua nổi nhà ở khu giàu có, không nộp nổi "thuế khu phố" ở khu giàu có chứ? Vì vậy, mệnh khổ không thể oán chính phủ, xui xẻo không thể trách xã hội. Ít nhất chính phủ do Napoleon lãnh đạo vẫn quan tâm đến những đứa trẻ nghèo, ví dụ như "cơ hội lịch sử" như hôm nay hoàn toàn dành cho những đứa trẻ nghèo, mặc dù thành thật mà nói, "cơ hội lịch sử" như vậy thực ra không có tác dụng thực sự nào. Vì là thời điểm lịch sử như vậy, đương nhiên không thể thiếu một buổi lễ nghi gì đó. Không thể thiếu người phát biểu. Sau khi được Joseph và Lucien duyệt lại bản thảo và Lucien trực tiếp hướng dẫn, Đệ nhất Chấp chính đã có bài phát biểu tại nhà ga với tiêu đề "Tiến vào mùa xuân khoa học". Trong bài phát biểu, Napoleon nhấn mạnh, "Tiến bộ khoa học và công nghệ là động lực đầu tiên thúc đẩy sự tiến bộ của xã hội loài người, Pháp kêu gọi con cái mình tăng cường nỗ lực trong lĩnh vực này, không ngừng tiến lên trong biển khoa học." Ông cũng chỉ ra rằng, Pháp có trách nhiệm lớn lao đối với thế giới, đó là Pháp phải giống như Đế quốc La Mã ngày xưa, đưa thế giới từ sự mông muội vào văn minh, dẫn dắt toàn bộ châu Âu, thậm chí toàn bộ thế giới bước vào mùa xuân khoa học, giống như đầu máy hơi nước kéo các toa xe khác, tăng tốc chạy trên đường ray. Cuối cùng, Đệ nhất Chấp chính còn chỉ ra rằng, trong chuyến tàu này, ba toa xe đầu tiên đều được tặng hoàn toàn miễn phí cho những đứa trẻ, chính là để khuyến khích trẻ em dũng cảm khám phá, tương lai có thể tiếp tục dẫn dắt thế giới vượt sóng trên biển khoa học. Bài phát biểu của Napoleon nhiều lần bị ngắt quãng bởi những tràng pháo tay nồng nhiệt và những tiếng hô vang. Ban đầu mọi người hô to: "Đệ nhất Chấp chính vạn tuế!" Sau đó không biết ai đã khởi xướng, đột nhiên có tiếng hô "Imperator". Thế là mọi người đều cùng nhau hô to "Imperator". "Imperator" là tiếng La Mã, nghĩa trực tiếp là tổng tư lệnh bất khả chiến bại. Julius Caesar nổi tiếng đã từng được binh lính gọi là "Imperator". Sau này, khi Augustus thành lập chế độ đế quốc ở La Mã, tước hiệu "Imperator" chỉ giới hạn cho các hoàng đế đương nhiệm, và đôi khi được ban cho các thành viên trực hệ trong gia đình hoàng gia. Hoàng đế La Mã khi lên ngôi luôn lấy tước hiệu "Imperator" làm tên cá nhân; và sau thời trị vì của Tiberius, hành động hoan hô Imperator đã trở thành dấu hiệu nhận biết hoàng đế lên ngôi. Lúc này, những người này hô to "Imperator" với Napoleon, điều này không chỉ là ca ngợi chiến công của Napoleon, mà thực tế còn mang ý nghĩa "khuyên Đệ nhất Chấp chính tiến xa hơn nữa". Tuy nhiên, Napoleon không đáp lại quá nhiều tiếng hô này. Sau khi hoàn thành bài phát biểu và tuyên bố khai trương chuyến tàu khách, ông rời bục chủ tịch. Tiếp theo là soát vé lên tàu, những hành khách khoang hạng sang đương nhiên là những người lên tàu trước. Ví dụ như Nathan Rothschild, người đã bỏ ra số tiền lớn để mua lại khoang số sáu, đã lên tàu từ sớm. Khoang hạng sang dù sao cũng là khoang hạng sang, sự thoải mái và sang trọng của nó vượt xa xe ngựa, nếu nói thì có lẽ chỉ có những khoang hạng sang trên một số thuyền biển mới có thể sánh bằng. Thực tế, các khoang hạng sang của tàu hỏa phần lớn đã tham khảo từ thiết kế tàu biển. Nathan Rothschild không ngồi xuống chiếc ghế sofa mềm mại để thưởng thức khoang tàu đã tốn của ông ta một khoản tiền lớn, mà đi thẳng về phía trước, đến chỗ giao nhau giữa khoang số sáu và khoang số năm. Ở đó, có một người phục vụ đứng. "Tôi là Nathan Rothschild của Ngân hàng Rothschild. Xin hỏi tôi có thể sang khoang số năm thăm một chút được không?" Nathan Rothschild vừa hỏi vừa đưa một tấm danh thiếp. Người phục vụ nhận lấy danh thiếp, nhận thấy bên dưới danh thiếp hình như còn có gì đó, dường như là một tờ phiếu kỳ hạn. Anh ta im lặng cất cả hai thứ đó đi, trả lời: "Thưa ông Rothschild, chuyện này tôi cần phải hỏi ý kiến hành khách." Sau đó người phục vụ đi vào, một lát sau, người phục vụ lại quay lại nói: "Các vị trong đó rất hoan nghênh bạn bè đến thăm." Thế là Nathan Rothschild liền theo sự hướng dẫn của người phục vụ bước vào toa số năm. Ban đầu, lý do toa số sáu có giá cao như vậy hoàn toàn là vì người mua toa số năm họ Bonaparte. Vì vậy, nhiều người đều đoán rằng gia đình Napoleon sẽ lên toa xe này. Lịch trình của Napoleon là công khai, ông sẽ đi chuyến tàu thứ hai đến Cung Tự Do, nhưng người ta đoán rằng anh trai và em trai ông rất có thể sẽ ở trên toa xe này. Nếu có thể nhân cơ hội này để thiết lập mối quan hệ với gia đình Bonaparte, thì dù tốn bao nhiêu tiền cũng đáng. (Ngược lại, nếu Napoleon ở trên đó, xét đến an ninh chắc chắn sẽ có, những người đó lại chắc chắn không có cơ hội tiếp cận ông.) Tuy nhiên, trên thực tế, gia đình Napoleon không có mặt trong toa xe này. Joseph không quá say mê việc đi tàu hỏa – "kiếp trước tôi còn đi cả tàu Phục Hưng cơ mà". Còn về Lucien, hôm nay anh ta sẽ không đến Cung Tự Do, anh ta sẽ ở lại Bộ Sự Thật, chịu trách nhiệm các hoạt động tuyên truyền ngày hôm nay. Còn Louis và Pauline, họ sẽ đi cùng Napoleon, nên trong toa xe này, không có một ai mang họ Bonaparte. Những người ở đây đều là bạn bè và học trò của Joseph.