Thiếu đế xuân tâm

Ô Duệ Thành cầm một chiếc xẻng nhỏ bằng sắt luyện tinh, đứng dưới gốc cây đào trong sân viện, hắn ta ngẩng đầu nhìn cái cây, trên cành đọng tuyết, đã nhú ra những chồi non, đợi vài ngày nữa băng tuyết tan đi là sẽ nở ra hoa đào.
Trời tối sầm, lúc tuyết lớn rơi lả tả như lông ngỗng, Hình bộ Thượng thư Nghiêm Cát Phàm bước vào viện, bẩm báo với hắn ta: "Lưu xưởng công đã đến chiếu ngục cho đòi Hầu Hưng Hải, nhưng trở về tay không. Gã nhờ người nhắn tới Các lão và ngài, nói nếu cần thiết gã sẽ đi suốt đêm đến điện Dưỡng Tâm diện thánh xin chỉ."
"Xưa nay hoàng thất đều kiêng kỵ thái giám qua lại riêng tư với ngoại thần. Nếu gã vì chuyện của Hầu Hưng Hải mà đến trước mặt Hoàng thượng xin thánh chỉ, thì chẳng khác nào tự cầm chắc cái danh giao du qua lại với Nội các, với ngoại thần. Loại chuyện tốn công vô ích này, Lưu Cửu sẽ không làm đâu." Ô Duệ Thành dường như đã liệu trước được việc này.
Nghiêm Cát Phàm gật đầu, thở dài một tiếng: "Vậy phải làm sao? Lẽ nào cứ trơ mắt nhìn bọn yêm đảng do Phó Nguyên Thanh cầm đầu làm loạn triều chính sao, thời gian thì cứ trôi qua từng khắc từng khắc, Hầu Hưng Hải trong chiếu ngục bị bức cung chịu tội, tới lúc đó mới đưa hắn ta ra thì còn ý nghĩa gì nữa, làm sao có thể trả lại cho triều đình sự thực trong sạch đây? Cái chức Hình bộ Thượng thư này của ta sao còn làm được nữa?"
Nghiêm Cát Phàm vừa nói, vừa nhìn Ô Duệ Thành ngồi xổm xuống bên gốc cây đào, bắt đầu dùng chiếc xẻng nhỏ đào đất.
Lớp đất đông cứng bị hắn ta bới lên, đào sâu xuống thêm một lúc, cuối cùng cũng lộ ra mấy vò rượu được niêm phong bằng bùn đất từ lâu.
Nghiêm Cát Phàm khó hiểu hỏi: "Tiểu các lão, ngài đây là..."
Ô Duệ Thành ôm mấy vò rượu ra, mỉm cười nói: "Nghiêm đại nhân chớ vội, ta sẽ đi đến Phó trạch một chuyến."
*
Gió tuyết rít gào.
Trần Cảnh bế Phó Nguyên Thanh bước vào Thính Đào cư, phía sau hòn non bộ trong sân viện để lộ một góc sảnh chính, trong khung cửa sổ hắt ra ánh sáng màu đỏ cam.
Lúc này Trần Cảnh hỏi: "Vậy còn bản thân lão tổ tông thì sao? Ngài đã chuẩn bị quan tài huyệt mộ cho mình chưa?"
Phó Nguyên Thanh đáp: "Chưa từng, ta không thể chết già, chuyện hậu sự không đến lượt bản thân phải bận tâm."
Y thản nhiên mỉm cười.
Dường như lại có vài phần kỳ vọng với số mệnh sắp sửa giáng xuống.
TruyenLau.com Trần Cảnh đang bước vào sảnh chính, nghe thấy câu này, bước chân khựng lại.
"Sao thế?" Phó Nguyên Thanh hỏi hắn.
"Không có gì..." Hắn tiếp tục bước đi, rốt cuộc cũng xuyên qua sảnh chính và thư phòng, tiến vào trong noãn các, cẩn thận đặt Phó Nguyên Thanh xuống sập, lúc này mới nói: "Lão tổ tông không hề giống như những gì bọn họ nói." Đọc truyện tại TruyenLau.com
"Bọn họ là ai?"
"Những người bên ngoài. Những người xung quanh." Trần Cảnh đáp.
"Ồ? Bọn họ nói ta thế nào?"
Trần Cảnh đi lấy nước ấm tới lau người cho Phó Nguyên Thanh, vừa làm vừa đáp lời: "Bọn họ nói ngài coi luật pháp Đại Đoan như không tồn tại, tự ý làm xằng làm bậy. Trên thì che mắt thánh, dưới thì lấp mặt trời, ỷ thế lộng quyền, độc chiếm thiên hạ, thao túng triều chính." TruyenLau.com
"Có những người trước kia cũng từng quen biết ngài." Trần Cảnh nói: "Bọn họ bảo kể từ khi chịu cung hình, ngài đã sa đọa chìm đắm, đánh mất văn tâm, thủ đoạn tàn độc, lạm dụng nhục hình, trọng dụng những quan ác như Phương Kính, Lại Lập Quần. Bọn họ nói ngài thay đổi rồi, nếu ngài không thay đổi, tại sao lại không thanh trừng đám gian thần hoạn đảng kia, mà ngược lại còn thông đồng làm bậy với bọn chúng, đứng chung hàng ngũ với đám hoạn quan đó, trở thành đồng loại của bọn chúng, trở thành yêm hoạn [1]."
"Ừm." Phó Nguyên Thanh không hề tức giận: "Cũng không phải là không có lý."
"Chưởng ấn không giận sao? Bọn họ nói khó nghe đến vậy." Trần Cảnh lại nói: "Ngài là người khoan dung độ lượng, ngay cả với hạ nhân cũng khiêm tốn lễ độ, hoàn toàn không phải là người như vậy. Tại sao không tự chứng minh sự trong sạch của mình?"
"Miệng lưỡi thế gian, làm sao tự chứng minh cho được?"
"Bãi bỏ hai mươi bốn giám trong Đại nội, cùng với hai xưởng một vệ, trả lại quyền lực cho Hoàng thượng, trả cho Nội các và triều đình. Tự khắc sẽ có hiền thần trị nước an dân, dựng lại thời kỳ thái bình thịnh trị." Trần Cảnh nói: "Tới lúc đó, sẽ chẳng còn ai dám nói gì nữa."
"Bãi bỏ nội giám, khoanh tay trả quyền?" Phó Nguyên Thanh trầm ngâm, chậm rãi lắc đầu.
"Thuộc hạ nói sai sao?"
Phó Nguyên Thanh bật cười: "Suy nghĩ của ngươi rất tốt, chỉ là khó mà thành hiện thực được."
"Tại sao?"
Phó Nguyên Thanh ngồi dậy bước xuống sập, Trần Cảnh khoác cho y một chiếc áo bào sạch sẽ, đỡ y, bước vào trong thư phòng. Các loại điển tịch chất đầy cả căn phòng không mấy rộng rãi này, trên một bức tường trọn vẹn, chính là bản đồ đất liền của triều Đại Đoan.
Phó Nguyên Thanh thắp ngọn đèn dầu, bước tới, ngẩng đầu lên nhìn.
"Triều Đại Đoan ta, hai kinh mười ba tỉnh, đất đai màu mỡ mười vạn dặm, bách tính ghi danh vào sổ sách tới hai chục triệu hộ... quả là đế quốc đệ nhất trong thiên hạ." Y nói: "Nhưng phía Bắc có giặc Thát Đát như hổ rình mồi, phía Đông giặc Oa cướp bóc mãi không dứt. Trong nước thiên tai liên miên, người dân chịu cảnh sưu cao thuế nặng, cường hào thâu tóm ruộng đất, mua quan bán tước, quan lại tham ô vô độ. Ngươi tưởng rằng, những vấn đề này chỉ cần ta bãi bỏ nội giám, khoanh tay trả quyền, để Nội các và Lục bộ nắm giữ triều chính là có thể giải quyết được sao?"
Trong bóng nến chập chờn, bóng lưng gầy gò của y in bóng lên tấm bản đồ kia, Trần Cảnh bỗng nảy sinh một ảo giác vô cùng chân thực, rằng nam nhân trông có vẻ gầy gò này đang dùng đôi bờ vai mỏng manh ấy vững vàng chống đỡ cả triều Đại Đoan.
"Tiên đế lệnh cho ta thống lĩnh nội giám, chính là vì biết rõ vấn đề của triều Đại Đoan ta không nằm ở bọn yêm hoạn, ít nhất là lúc này thì không phải." Phó Nguyên Thanh nói.
"Vậy vấn đề nằm ở đâu?"
"Nằm ở lòng người." Phó Nguyên Thanh nói chắc như đinh đóng cột: "Nằm ở sự tham lam của lòng người đối với quyền lực, tiền bạc, dục vọng. Chuyên tâm một lòng có thể làm đất nước hưng thịnh, chuyên tâm một lòng cũng có thể làm đất nước suy vong, chỉ là ranh giới giữa công và tư thôi. Ta đã nhận lời phó thác của Tiên đế, không dám mang lòng riêng, còn về phần người khác nói ta thế nào, nhìn ta ra sao, đều không quan trọng nữa. Nay Thiếu đế còn trẻ tuổi, nếu trả lại quyền lực cho triều đình, ngoại đình sẽ thiếu người kiềm chế... những quan lại tham nhũng như Hầu Hưng Hải sẽ chỉ xuất hiện ngày càng nhiều, tới lúc đó triều cục mất kiểm soát, xã tắc sụp đổ, ta mới thực sự là tội nhân thiên cổ, không còn mặt mũi nào đi gặp Tiên đế."
Y khẽ thở dài một tiếng: "Ta nói như vậy, ngươi có hiểu không."
Trần Cảnh chắp tay cúi người: "Đa tạ Chưởng ấn giải đáp."
Phó Nguyên Thanh luôn có nhiều lòng bao dung hơn với những người trẻ tuổi có chí tiến thủ, bèn ôn hòa nói với hắn: "Ngươi có lòng quan tâm đến quốc gia đại sự, là chuyện tốt. Cũng nên tìm hiểu nhiều hơn về những chuyện này, có thể giúp tai mắt sáng suốt, tâm tư nhạy bén. Không biết Phương Kính đã sắp xếp lớp học ở Nội Thư đường cho ngươi chưa, đợi qua tiết Lập Xuân, nhất định phải đi học đấy."
"... Vâng."
Trần Cảnh biết e là mình không trốn được lớp học này rồi.
Hai người đang nói chuyện, Phương Kính đứng ngoài cửa nói: "Lão tổ tông, Tiểu các lão đến."
Phó Nguyên Thanh sững người: "Ai cơ?"
Phương Kính nhắc lại: "Ô Duệ Thành, Ô đại nhân."
"Ta biết là ai." Phó Nguyên Thanh nói: "Chỉ là..."
Huynh ấy đến đây làm gì?
*
Phó Nguyên Thanh gặp Ô Duệ Thành ở đình Lạc Tuyết.
Nội các viên đương triều, Hộ bộ Thượng thư Ô Duệ Thành dáng người hơi đậm, gương mặt hiền hòa, hai tay ôm hai vò rượu lâu năm bước từ hành lang vào trong sân viện, rồi lại khó nhọc đạp tuyết bước lên những bậc thềm đá của hòn non bộ, đặt rượu lên chiếc bàn trong đình, nhìn ngó xung quanh một lượt, rồi cảm thán một tiếng: "Đã bao nhiêu năm rồi, nơi này cũng chẳng có gì thay đổi."
Phó Nguyên Thanh đứng cách một đoạn xa, chắp tay hành lễ: "Tiểu các lão."
Thân hình Ô Duệ Thành khựng lại, gượng cười đáp: "Lan Chi sao lại khách sáo thế này?"
"Tiểu các lão là trọng thần triều đình, Nguyên Thanh cung kính là lẽ đương nhiên." Phó Nguyên Thanh vẫn đáp lại bằng vẻ xa cách mà giữ lễ: "Tiểu các lão đêm hôm ghé thăm hàn xá là có lời gì muốn răn dạy sao?"
Ô Duệ Thành ho khan một tiếng, vuốt ve vò rượu trên bàn, nói: "Hôm nay thấy cây đào kia nảy lộc, lại nhớ tới hũ rượu chúng ta chôn dưới gốc cây năm nào. Bèn đào lên, hai vò mang tặng cho Phổ Dĩnh, ta tự giữ lại hai vò, chỗ còn lại... mang đến cho đệ đây."
Phó Nguyên Thanh ngước mắt lên nhìn, trên hai vò rượu loang lổ vết tích thời gian kia, vẫn còn in dấu ấn của tửu lâu sầm uất nhất khu chợ Đông năm xưa, lầu Quỳnh Vũ.
"Có bát không?" Ô Duệ Thành hỏi.
Phó Nguyên Thanh sai Phương Kính đi lấy đồ uống rượu tới.
Ô Duệ Thành cạy lớp bùn niêm phong, mở lớp giấy dầu màu vàng ra, hương rượu nồng đậm lan tỏa khắp không gian, mang theo cả những tháng ngày xưa cũ.
Phó Nguyên Thanh rũ mi mắt, khẽ nói: "Loại rượu này có tên là Đào Lý Xuân Phong. Tự nhiên là phải đợi đến ngày hoa đào nở rộ, nâng chén cùng người rạng rỡ sắc xuân [2]... Đã qua ngày hẹn ước từ lâu, những người đó cũng đều không còn. Tiểu các lão cần gì phải đào nữa."
"Chôn dưới gốc đào nhà ta, ta thích đào lúc nào thì đào lúc ấy." Ô Duệ Thành nói, ôm vò rượu rót ra hai bát, tự mình uống một bát, bưng một bát đẩy về phía trước: "Dù Tâm Nhàn đã đi rồi, nhưng chẳng phải ba người còn lại vẫn còn đây sao? Lan Chi, đừng đứng xa như vậy, qua đây uống cùng ta đi."
Phó Nguyên Thanh vẫn chắp tay đứng ở phía xa, chậm rãi lắc đầu: "Người ở trong cung không được phép lén lút trao nhận gì với ngoại thần."
Cổ tay Ô Duệ Thành cứng đờ, cười nói: "Nếu nói lén lút trao nhận, ta bước vào tận trong Phó trạch của đệ rồi, có phải đã tính là lén lút qua lại rồi không? Ở đây chỉ có Phương Kính, đệ đừng bận tâm mấy chuyện này nữa, qua đây uống rượu đi."
Phó Nguyên Thanh có thể nhìn thấy những ánh sao lấp lánh in bóng trong đôi mắt Ô Duệ Thành, khiến cõi lòng cô độc của y bỗng như được sưởi ấm, nhưng cũng chỉ dừng lại ở đó mà thôi.
"Nô tỳ không dám lấy thân hèn mạt vượt qua luật pháp Đại Đoan." Y chắp tay vái, chậm rãi nói: "Nếu Tiểu các lão muốn uống rượu ngắm tuyết, nô tỳ sẽ đứng bên cạnh hầu hạ. Chứ không dám ngồi chung uống cùng với Các thần đương triều."
Tuy thái độ của y vô cùng cung kính, lời nói cũng tự xưng là nô tỳ, nhưng cảm giác xa cách lại càng tăng thêm vài phần.
Nghe thấy những lời này, Ô Duệ Thành bi thương uống cạn bát rượu trong tay.
"Lan Chi, đệ không muốn uống cùng ta thì thôi vậy. Hai vò Đào Lý Xuân Phong này đệ cứ giữ lại, có được không?" Hắn ta van nài: "Trong lòng ta, đệ sẽ mãi là Tiếu Nhàn đệ đệ của ta."
*
Đêm đã về khuya.
Gió tuyết thổi càng lúc càng mạnh.
Khắp nơi trong Thính Đào cư đều đã thắp đèn.
Từ đình Lạc Tuyết trên hòn non bộ nhìn xuống, cả tòa Phó trạch đều được bao bọc trong một vầng sáng mờ ảo.
Ô Duệ Thành đi rồi, Phó Nguyên Thanh ngồi vào chỗ hắn ta vừa ngồi, thẫn thờ xuất thần, nhìn Trần Cảnh bước lên hòn non bộ.
"Lão tổ tông, còn uống rượu nữa không?" Trần Cảnh hỏi y.
Phó Nguyên Thanh rót ra hai bát, bưng lên cúi đầu nhìn, rượu trong vắt thấy đáy, hương rượu vẫn vương vấn mãi.
Thuở thiếu thời, họ mở tiệc ở lầu Quỳnh Vũ, bất kể là ai, từ hoàng thân quốc thích cho đến kẻ buôn thúng bán bưng, chỉ cần ai đối được vế đối của họ, là có thể vào trong thỏa thuê uống rượu, không cần phải trả tiền.
Họ uống cạn những loại rượu ngon nhất của lầu Quỳnh Vũ, bấy giờ mới ôm số rượu còn lại về nhà, chôn dưới gốc cây đào vừa mới trồng trong sân nhà Ô Duệ Thành, hẹn ước mười năm sau sẽ cùng đào lên.
Mười năm sau sẽ là dáng vẻ như thế nào?
Người trẻ tuổi làm gì có lắm ưu sầu đến thế, chỉ điểm giang sơn, vung bút thành thơ... vốn là những chuyện mà những kẻ xuân phong phơi phới như họ nên làm.
Chớp mắt một cái, gần hai lần mười năm đã trôi qua.
Dáng vẻ mấy thiếu niên vừa nhược quán năm nào, tùy ý liều mạng, thúc ngựa tung hoành chốn Trường An, dường như vẫn còn mới hôm qua.
Vậy mà thời gian cùng vò rượu này đều đã loang lổ vết tích.
Phó Nguyên Thanh như thể nghe thấy tiếng của chính mình năm xưa, bài thơ từng ngâm nga lúc say rượu -- Đào lý xuân phong một chén rượu, giang hồ đêm mưa mười năm đèn.
Nỗi bi ai mà thiếu niên mãi mãi không hiểu được, nay đã lấp đầy cõi lòng.
Phó Nguyên Thanh nở nụ cười sầu muộn, uống cạn chén rượu trong tay.
*
Ta ở Bắc hải, người ở Nam hải, nhắn nhạn đưa thư mà chẳng thể gửi trao.
Đào lý xuân phong một chén rượu, giang hồ đêm mưa mười năm đèn. [3]
--
Chú thích:
[1] Yêm hoạn: một cách gọi thái giám, thường được nhắc về việc lũng đoạn quyền hành.
[2] Ở đây tác giả dùng ba cụm từ "đào lý xuân phong", lần lượt để chỉ tên vò rượu, cảnh xuân, và sắc xuân của con người.
[3] Câu thơ trích trong bài thơ "Gửi Hoàng Cơ Phụ" (Hoàng Đình Kiên), bấy giờ tác giả làm giám Đức Châu, nhớ đến bạn ở nơi xa nghìn dặm, cảm khái muôn phần, nên gửi thư tỏ bày nỗi nhớ, theo Thi viện.
Nguyên văn:
Ngã cư Bắc hải, quân Nam hải,
Ký nhạn truyền thư tạ bất năng.
Đào lý xuân phong nhất bôi tửu,
Giang hồ dạ vũ thập niên đăng.
Dịch nghĩa:
Ta ở biển Bắc, người ở biển Nam
Gửi nhạn đưa thư việc này không thể làm
Cảnh hoa đào mận trước gió xuân cùng uống rượu
Ngọn đèn trong đêm mưa trên giang hồ đã mười năm.